Home » Thư Viện » Học Kinh Thánh » Các Sách Tiểu Tiên Tri (Ô-SÊ )

Các Sách Tiểu Tiên Tri (Ô-SÊ )

Ô-SÊ
Ô-sê là tiên tri cho vương quốc phía nam của Y-sơ-ra-ên. Ông hầu việc Đức Chúa Trời từ 753 đến 715 TC. Dưới triều đại của Giê-rô-bô-am II, vương quốc phía bắc thịnh vượng về mặt vật chất nhưng đã suy đồi về mặt thuộc linh. Dân sự tham lam và đã làm theo hành vi đạo đức và tôn giáo thờ thần tượng của người Ca-na-an chung quanh.
Vai trò của Ô-sê là vạch rõ dân sự của vương quốc phía bắc đã bất trung đối với Đức Chúa Trời, với “người chồng” và đấng chu cấp cho họ như thế nào, và họ đã tự kết ước với Ba-anh và các thần của Ca-na-an ra sao. Ông cảnh cáo rằng nếu họ không ăn năn tội và trở lại cùng Đức Chúa Trời, họ sẽ không thể tránh được sự hủy diệt. Ô-sê nói về những đặc tính của Đức Chúa Trời – lòng yêu thương lớn lao và sự công chính vô lượng của Ngài – và thế nào kinh nghiệm thực tiễn của họ về những điều này sẽ tác động trên cuộc đời họ để khiến họ trở lại với Đức Chúa Trời. Rủi ro thay, dân sự đã phá vỡ giao ước của họ với Đức Chúa Trời, và họ sẽ nhận lãnh những sự đoán phạt mà Ngài đã phán hứa (Dan Ds 27:1-28:31) QVLAB
ĐƯỢC VIẾT BỞI Ô-SÊ , con trai Bê-ê-ri, OsHs 1:1
B. THỜI ĐIỂM : 760-710 TC
Trong triều đại của Giê-rô-bô-am II, có lẽ Ô-sê nói tiên tri sau A-mốt.
Trong triều đại của 7 vị vua khác nhau
C. ĐƯỢC VIẾT CHO : Mười chi phái phía Bắc (thường được đề cập đến như là
Ép-ra-im)
Ô-SÊ có nghĩa là “Sự cứu rỗi ”
MỤC ĐÍCH LỊCH SỬ
Một bức tranh gây xúc động về tình yêu của Đức Chúa Trời dành cho Y-sơ-ra-
ên bất trung.
MỤC ĐÍCH GIÁO LÝ
Sự băng hoại của con người
Tình yêu thương bất tận của Đức Chúa Trời
MỤC ĐÍCH CƠ ĐỐC LUẬN
Chúng ta thấy Ngài là Đấng chữa lành cho người sa ngã – 6:1
Đấng Mê-si được giới thiệu là Con Đức Chúa Trời
Ngài là Đấng yêu thương chúng ta – 11:4
Ngài là Cứu Chúa duy nhất của dân Ngài – 13:4
Ngài là Đấng sẽ cứu chuộc chúng ta khỏi sự chết – 13:14
NGHIÊN CỨU KINH THÁNH SÁCH Ô-SÊ
Đoạn 1 – Đức Chúa Trời bảo Ô-sê lấy một kỵ nữ
Câu 1-5 – Đức Chúa Trời bảo Ô-sê cưới một người đàn bà làm nghề buôn dâm bao gồm cả việc dính dấp đến những sự truy hoan và bại hoại về mặt tình dục vốn đang được thực hành như một phần của sự thờ lạy hình tượng. Chúng ta thấy Ô-sê vâng lời ngay lập tức khi ông cưới Gô-me và họ sanh con trai đầu lòng (con của Ô-sê) Gít-rê-ên = “Đức Chúa Trời làm cho tản lạc,” cho thấy Đức Chúa Trời sẽ làm cho dân Y-sơ-ra-ên tản lạc đến các nước như thế nào.
Câu 4-5 – Giải thích “Giê-hu” thực hiện sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên nhà A-háp như thế nào; sau đó ông phạm tội giống như tội mà ông đã đoán xét A-háp (IIVua 2V 10:31-36). Sự hủy diệt hoàn toàn nhà A-háp này được gọi là ngày của Gít-rê-ên. Đây là một hình ảnh thích hợp của sự hủy diệt khủng khiếp trong ngày của Đức Giêhô-va và trận Ha-ma-ghê-đôn.” DB
Câu 6-7 – Gô-me thọ thai một lần nữa và sanh một con gái tên là Lô-ru-ha-ma = “Không được Thương xót,” cho thấy rằng Đức Chúa Trời sẽ không thương xót hoặc nhân từ trong sự đoán phạt Y-sơ-ra-ên. Tuy nhiên, Ngài sẽ bày tỏ lòng thương xót đối với Giu-đa. Điều này đúng trong ý nghĩa rằng Ngài sẽ chẳng bao giờ phục hồi vương quốc phía Bắc giống như vậy. Y-sơ-ra-ên được phục hồi sẽ tượng trưng cho cả nhà Gia-cốp.
Câu 8-9 – Gô-me lại sinh con trai tên là Lô-am-mi = “Không phải là Dân ta,” cho thấy rằng Đức Chúa Trời sẽ ra khỏi họ và Ngài không nghe họ hay bày tỏ lòng nhân từ đối với họ.
Câu 10-11 – Nói đến sự tái hội hiệp trong tương lai của cả hai vương quốc của Y-sơ-ra-ên và phước hạnh cùng sự thịnh vượng của Đức Chúa Trời sẽ ở trên họ như thế nào.
Đoạn 2
Câu 1-7 – Gô-me trở lại với con đường tà dâm của mình, minh họa cách thức dân Y-sơ-ra-ên đã từ bỏ Đức Chúa Trời của họ để thờ lạy thần tượng. Một số người nghĩ rằng câu 4-5 cho thấy rằng ngoài đứa con đầu hai đứa sau là con ngoại tình chớ không phải là con của Ô-sê. Câu 6-7 cho thấy rằng cuối cùng Gô-me không tìm thấy sự thỏa mãn như bà nghĩ và muốn trở lại với Ô-sê.
“Y-sơ-ra-ên đang tạ ơn các thần giả dối (đặc biệt là Ba-anh, vị thần mà họ tin rằng điểu khiển thời tiết và sự canh tác) về lương thực, nơi ở, và quần áo, thay vì tạ ơn Đức Chúa Trời chân thật, là Đấng đã ban những phước hạnh đó. Vì thế Đức Chúa Trời ‘sẽ lấy gai góc rắp đường ngươi’ bằng cách làm cho dân sự thất vọng bởi việc thờ hình tượng để họ chịu thuyết phục mà trở lại cùng Đức Chúa Trời. Mặc dầu dân Y-sơ-ra-ên bất trung, Đức Chúa Trời vẫn thành tín và nhân từ. Ngài vẫn tiếp tục giang tay ra đối với dân Ngài, thậm chí đến độ Ngài đặt các chướng ngại vật trên đường lối ương ngạnh của họ để xoay họ trở lại với Ngài. Y như Gô-me sẽ trở lại với chồng nếu bà nghĩ rằng bà sẽ được sung túc hơn khi sống với ông, cũng vậy con người thường trở lại với Đức Chúa Trời khi họ thấy rằng việc đấu tranh với đời là quá khó khăn không kham nổi. Trở lại với Đức Chúa Trời vì cớ tuyệt vọng tốt hơn là nổi loạn chống lại Ngài, thế nhưng vẫn tốt hơn nếu chúng ta trở lại với Đức Chúa Trời vì cớ lòng biết ơn đối với sự chăm sóc của Ngài.” QVLAB
Câu 8-13 – Của cải vật chất là những biểu tượng thành công trong hầu hết các xã hội. Vào thời điểm này Y-sơ-ra-ên là một đất nước giàu có, và Gô-me có thể đã thâu trữ được bạc và vàng. Nhưng Gô-me không nhận biết rằng Ô-sê đã cho bà mọi thứ mà bà có, giống y như Y-sơ-ra-ên không nhận biết rằng Đức Chúa Trời là Đấng ban cho các phước lành. Cả Gô-me lẫn Y-sơ-ra-ên đã sử dụng của cải mình có một cách vô trách nhiệm khi họ chạy theo những người tình khác và những thần khác. Dân Y-sơ-ra-ên quá đắm chìm trong sự thờ lạy hình tượng đến nổi họ thật sự tin rằng các thần ngoại bang này ban cho họ các vườn nho và vườn cây ăn trái. Họ đã quên rằng toàn bộ đất đai là sự ban cho của Đức Chúa Trời. (PhuDnl 32:49)
Câu 14-16 – Đức Chúa Trời hứa (1) đem dân sự vào đồng vắng, lánh xa sự náo nhiệt ồn ào của thế gian, đặng Ngài có thể truyền phán với họ dễ dàng hơn, và (2) thay đổi những gì đã từng là một thời kỳ khó khăn thành một ngày đầy hy vọng. Trũng A-cô (Trũng khuấy rối) là chỗ mà A-can đã phạm tội vì ông đã giữ lấy những của cướp không được phép giữ (Giô-suê 7). Ông đã gây tai họa lớn cho các đạo quân của Giô-suê khi họ đang cố gắng chinh phục xứ. Đức Chúa Trời sử dụng ngay cả những kinh nghiệm tiêu cực của chúng ta để tạo cơ hội cho chúng ta trở lại với Ngài. Khi bạn đối diện với những nan đề và thử thách, hãy nhớ rằng Đức Chúa Trời phán với bạn trong “đồng vắng” chớ không phải chỉ trong lúc thịnh vượng.
Mãi cho đến khi Giu-đa bị lưu đày thì cả dân tộc mới bắt đầu sực tỉnh, từ bỏ thờ lạy thần tượng, và trở lại cùng Đức Chúa Trời; và chỉ cho đến ngày Đức Chúa Trời cai trị qua Chúa Giê-xu là Đấng Mê-si thì mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và dân Ngài mới được phục hồi. Trong ngày đó Đức Chúa Trời sẽ không còn giống như chủ của họ; Ngài sẽ giống như một người chồng “Ishi” câu 16 (EsIs 54:4-8). Mối quan hệ sẽ sâu đậm và riêng tư, loại quan hệ mà chúng ta có thể nếm biết, dù không trọn vẹn hoàn toàn, trong đời sống hôn nhân. QVLAB
Câu 17-23 – nói đến một thời kỳ tương lai rất có thể là vương quốc thiên hy niên, khi con người sẽ sống trong hòa bình, thậm chí với loài vật, và biết Đức Chúa Trời của họ.
Đoạn 3 QVLAB
Câu 2 – Đoạn ngắn này mô tả sự lưu đày và sự trở lại của dân Y-sơ-ra-ên. Y-sơ-ra-ên sẽ trải qua một thời kỳ thanh tẩy nơi một đất nước ngoại bang, nhưng Đức Chúa Trời vẫn yêu thương họ và sẵn sàng tiếp nhận họ trở lại. Đức Chúa Trời truyền lịnh cho Ô-sê bày tỏ tinh thần tha thứ tương tự đối với Gô-me. Dầu Ô-sê có lý do chính đáng để ly dị Gô-me, song Đức Chúa Trời bảo ông hãy chuộc bà lại và yêu thương bà.
Rõ ràng Gô-me đã đi đường riêng của bà trong một thời gian. Để tự nuôi thân bà phải bán mình làm nô lệ hoặc trở thành tình nhân của một người đàn ông khác. Trong cả hai trường hợp, Ô-sê đã phải trả tiền để chuộc bà – dầu rằng số tiền đòi hỏi phải trả thật chẳng đáng là bao. Gô-me không còn xứng đáng với ai trừ Ô-sê, nhưng ông yêu thương bà như Đức Chúa Trời yêu dân Y-sơ-ra-ên. Cho dù chúng ta phạm tội tồi tệ đến đâu chăng nữa, Đức Chúa Trời vẫn sẵn lòng mua chuộc chúng ta – cứu chuộc chúng ta – và nâng chúng ta lên một lần nữa.
Câu 3-5 – Sau đó, Gô-me không còn được Ô-sê nhắc đến nữa. Điều này được giải thích trong OsHs 3:4. Sự cô lập của Gô-me cho thấy Đức Chúa Trời sẽ đối xử với vương quốc phía Bắc như thế nào (5:6, 15). Đức Chúa Trời sẽ phân rẽ dân Y-sơ-ra-ên khỏi những thói tục thờ lạy hình tượng mà họ ưa thích. Các của lễ và đền thờ được đề cập ở đây là những thứ được dùng cho sự thờ lạy hình tượng. Các thầy tế lễ hầu việc các thần tượng; các thần tượng là các thần trong nhà mà dân sự Đức Chúa Trời bị nghiêm cấm thờ lạy. Vương quốc phía Bắc đã nổi loạn chống lại vương triều của Đa-vít và tôn Giê-rô-bô-am lên làm vua (IVua 1V 12:1-13:34). Sự dấy loạn của họ vừa có tính chính trị lẫn tôn giáo. Vào thời đó, họ trở lại sự thờ lạy những hình tượng bằng vàng. “Con cái Y-sơ-ra-ên . . . và Đa-vít vua mình” đề cập đến thời kỳ cai trị của Đấng Mê-si khi mọi người sẽ quì trước Ngài trong sự khiêm nhường và vâng phục.
Đoạn 4
Trong đoạn này Đức Chúa Trời buộc tội dân Y-sơ-ra-ên vì không vâng lời Ngài. Những người lãnh đạo tôn giáo đã thất bại trong việc đem dân sự trở lại với Đức Chúa Trời, và nạn mãi dâm như một nghi thức thờ phượng đã thay thế sự thờ phượng đúng đắn. Cả dân tộc đã suy thoái về mặt thuộc linh và đạo đức, vi phạm luật pháp Đức Chúa Trời đã ban cho họ. Dân sự thấy dễ dàng lên án vợ Ô-sê vì cớ tội tà dâm của bà. Song họ đã không mau chóng nhìn biết rằng họ đã bất trung với Đức Chúa Trời. QVLAB
Câu 1-5 – Đức Chúa Trời có “sự kiện cáo” với dân này. Vụ kiện liên quan đến sự thiếu thông biết về Đức Chúa Trời. Tội lỗi của họ cho thấy rằng họ không có sự tin kính. Câu 2 “có thể ám chỉ đến những trường hợp sát hại các vua trong thời Ô-sê. Sa-lum giết Xa-cha-ri (vị vua, chớ không phải đấng tiên tri) để cướp ngôi. Sau đó, Ma-na-hem giết Sa-lum và hủy diệt cả thành phố vì họ không chấp nhận ông là vua (IIVua 2V 15:8-16). Đức Chúa Trời chỉ rõ rằng ngay đến tội giết người cũng đang được xem là bình thường tại Y-sơ-ra-ên.” QVLAB. Câu 3-5 mô tả sự đoán phạt.
Câu 6-11 – Y như dân sự đã quên Đức Chúa Trời, Ngài cũng sẽ quên họ trong ngày đoán phạt. Câu 8 cho thấy việc họ ăn của lễ chuộc tội lẽ ra phải được dâng làm của lễ thiêu.
Các thầy tế lễ ưa thích tội lỗi của dân sự. Cứ mỗi lần một người mang của lễ chuộc tội đến, thầy tế lễ nhận được một phần từ của lễ đó. Dân sự càng phạm tội, thầy tế lễ càng nhận được nhiều. Bởi vì bản thân họ không thể ăn hết các của dâng, vì thế họ đã bán đi một số và một số phát cho bà con họ hàng của họ. Các thầy tế lễ có lợi khi tội lỗi tiếp tục diễn ra; việc này đem đến cho họ uy quyền và địa vị trong cộng đồng. Do đó thay vì cố gắng đưa dân sự ra khỏi tội lỗi, họ khuyến khích dân sự phạm tội để gia tăng lợi nhuận cho họ. QVLAB
Câu 12-14 – Ở đây dân sự đang cầu hỏi các thần tượng làm bằng gỗ và xin xăm. Họ quá đồi bại đến nỗi Đức Chúa Trời sẽ không cố gắng sửa họ lại nhưng Ngài để cho tội lỗi họ đầy trọn và đưa họ vào con đường của sự chết.
Câu 15-19 – Ở đây Đức Chúa Trời cảnh cáo Giu-đa đừng đi theo tội lỗi của Y-sơ-ra-ên. Vì Y-sơ-ra-ên cứ khăng khăng phạm tội nên Đức Chúa Trời sẽ khiến họ bị phân tán ra trong “đồng rộng” ám chỉ Đức Chúa Trời sẽ làm cho họ tản lạc ra sao.
Ép-ra-im say mê thần tượng và không ăn năn, họ sẽ không được giải cứu, vì “gió đã lấy cánh cuốn nó” đang nói về cách thức linh của sự tà dâm đang chế ngự họ.
Đoạn 5
Câu 1-2 – Mích-ba và Tha-bô có thể là hai chỗ nổi tiếng trong việc thờ lạy thần Ba-anh giả dối. Có khả năng những nhà lãnh đạo thậm chí đã xui giục dân sự phạm tội ở những nơi này. Với những nhà lãnh đạo dân sự lẫn tôn giáo thối nát một cách vô vọng thì dân Y-sơ-ra-ên không có mấy cơ may. Họ trông mong sự hướng dẫn của những người lãnh đạo mình, và lẽ ra họ đã phải tìm thấy được điều đó. Đức Chúa Trời buộc dân sự gánh lấy trách nhiệm về những gì họ đã làm. Tương tự, Đức Chúa Trời buộc chúng ta phải chịu trách nhiệm về những hành động và sự lựa chọn của chúng ta. QVLAB
Câu 3-7 – Ép-ra-im là chi phái đông nhất thuộc vương quốc phía Bắc và vì thế có thể dùng để gọi thay cho Y-sơ-ra-ên (DB). Y-sơ-ra-ên đã tự nộp mình cho tinh thần thờ lạy hình tượng, quên đi Đức Chúa Trời chân thật của họ. Họ đầy tự hào, không còn che giấu sự thờ lạy hình tượng của mình nữa. Họ phạm tội cách công khai. Vì thế cả Y-sơ-ra-ên và Giu-đa đều sẽ sụp đổ. Đức Chúa Trời sẽ ra khỏi họ vì vậy khi họ tìm kiếm Ngài họ sẽ không gặp được Ngài. Họ sẽ bị hủy diệt hoàn toàn trong vòng một tháng.
Câu 8-11 – Bết-A-ven, nhà vô tích sự, là muốn nói đến Bê-tên nơi Giê-rô-bô-am đã lập lên một trong các bò vàng để thờ lạy (DB). Khi các quan tướng của Giu-đa giống như những người lãnh đạo giả dối của phương bắc, Giu-đa cũng sẽ bị sụp đổ. Câu 11 cho chúng ta thấy rằng Y-sơ-ra-ên sẵn lòng làm theo lịnh của Giê-rô-bô-am thờ lạy bò con vàng. (DB)
Câu 13-15 – Theo Dake, ý ở đây là nói đến những con mọt trong quần áo, và mối ở trong gỗ, cả hai gặm nhắm những chất liệu mà chúng nằm ẩn mình bên trong, và sự phá hoại của chúng chậm nhưng chắc chắn. Mối làm việc chậm chạp hơn mọt vì thế cần thời gian dài hơn để hủy phá Giu-đa. Gia-rép là một tên khác của Tiết-lác-Phi-lê-se là người A-si-ri đã trừng phạt cả hai vương quốc. Khi mối mọt làm công việc của chúng thì Đức Chúa Trời sẽ giống như một con sư tử chống lại Ép-ra-im và sư tử tơ chống lại Giu-đa. Sau đó, Đức Chúa Trời sẽ trở về nơi riêng của Ngài khi cả hai vương quốc đều đã nhận biết tội lỗi của họ.
Đoạn 6
Câu 1-5 – Dường như đây là lời tiên tri cho một giai đoạn trong tương lai khi Y-sơ-ra-ên trở lại với Chúa. Dake nói rằng câu “trong hai ngày” trong câu 2 đề cập đến thời kỳ mà việc than khóc trong XaDr 12:10-13:1 sẽ xảy ra. Đó sẽ là một thời kỳ mà dân tộc Y-sơ-ra-ên sẽ trở lại nhận biết Đức Chúa Trời hằng sống và tiếp tục bước đi với Ngài. Ngài sẽ là phước hạnh của họ như mưa đầu mùa và cuối mùa. Mưa đầu mùa rơi vào tháng Mười vào thời điểm gieo hạt; mưa cuối mùa rơi vào tháng Ba & Tư để làm cho lúa chín. Đây là điều Đức Chúa Trời sẽ làm cho dân Y-sơ-ra-ên, hoàn tất vụ mùa và khiến cho họ trưởng thành ở trong Ngài.
Câu 4-5 – Hỡi Y-sơ-ra-ên, lòng nhân từ của ngươi tựa sương mai, nói cách khác nó chóng qua. Họ không có chiều sâu vì thế Ngài sẽ làm cho những lời Ngài đã phán về họ sẽ xảy ra.
Câu 6-11 – QVLAB – Một trong những chủ đề chính của sách Ô-sê là dân Y-sơ-ra-ên đã phá vỡ giao ước Đức Chúa Trời đã lập với họ tại núi Si-na-i (XuXh 19:1-20:26). Đức Chúa Trời muốn làm cho dân Y-sơ-ra-ên thành một nguồn phước và sự sáng cho mọi dân tộc (SaSt 12:2, 3; EsIs 49:6); và nếu tuyển dân của Đức Chúa Trời vâng lời Ngài và rao báo về Ngài cho thế gian, Ngài sẽ ban cho họ những phước hạnh đặc biệt. Tuy nhiên, nếu họ phá vỡ giao ước họ sẽ phải gánh chịu những hình phạt nghiêm minh, như lẽ ra họ đã phải biết (xem PhuDnl 28:15-68).
Ga-la-át đã từng là nơi thánh, nhưng giờ đây là nơi bại hoại. Si-chem từng là thành ẩn náu do Giô-suê chỉ định (Gios Gs 20:1, 2, 7-8). Ga-la-át là một khu vực gồm cả Ra-mốt, cũng là một thành ẩn náu. Vào lúc này các khu vực này tụ tập những kẻ giết người và tội phạm, cùng với những băng đảng của các thầy tế lễ gian ác nằm chờ để giết những khách bộ hành đi qua lãnh thổ này.
Để cho dân Giu-đa sẽ không kiêu căng khi thấy sự hủy diệt của vương quốc phía Bắc, Ô-sê đã xen vào lời cảnh cáo nghiêm túc về “mùa gặt” của Đức Chúa Trời. Đền thờ của Đức Chúa Trời ở tại Giu-đa (Giê-ru-sa-lem), và dân sự cho rằng những gì xảy ra tại Y-sơ-ra-ên chẳng bao giờ có thể xảy đến cho họ. Song khi họ đã trở nên băng hoại cùng cực, họ cũng sẽ bị bắt đi làm phu tù (xem 2 Các 25).
Đoạn 7
Câu 1-7 – Ở đây dân Y-sơ-ra-ên không lưu tâm là Đức Chúa Trời nhớ mọi tội lỗi của họ và ví sánh họ như môt lò lửa không kiểm soát đã cháy bùng lên và thiêu cháy hết mọi thứ ở gần nó.
Câu 8-11 – Ép-ra-im được ví sánh như “bánh không quay” giống như cái bánh kếp một mặt bị cháy khét còn mặt kia chưa chín nên không ăn được (DB).
Ép-ra-im được ví sánh như bồ câu bay đi chỗ này chỗ nọ để tìm sự an toàn mà nó sẽ chỉ tìm thấy nơi Đức Chúa Trời.
Câu 12-16 – Đức Chúa Trời sẽ giăng lưới của Ngài và làm cho Y-sơ-ra-ên ngã xuống y như Ngài đã phán. Dầu họ đã chạy trốn Đức Chúa Trời song họ sẽ không thoát khỏi sự hủy diệt sẽ ập đến trên họ. Họ đã phạm tội chống lại Đấng cứu chuộc họ, dựng chứng dối chống lại Đức Chúa Trời. Họ trở lại với các thần tượng của họ nhưng không trở lại cùng Đức Chúa Trời. Dake nói, “vì lưỡi chúng nó nổi giận” liên hệ tới sự kiện là càng gần với sự đoán phạt chừng nào thì họ càng gây ra những mâu thuẫn, cãi trả với những gì Đức Chúa Trời đã phán chừng đó.” Họ để lòng tin cậy vào sự giúp đỡ của Ai-cập và sự giúp đỡ này đã không đến khiến họ trở thành trò cười trong đất Ai-cập.
Đoạn 8
Câu 1-4 – “Kẻ thù giống như chim ưng sà xuống trên dân của Chúa” nói đến A-si-ri đến tấn công Y-sơ-ra-ên và bắt dân sự làm phu tù (IIVua 2V 15:28, 29). Dân sự sẽ kêu cầu cùng Đức Chúa Trời, nhưng đã quá trễ bởi vì họ bướng bỉnh không chịu từ bỏ các thần tượng của họ. QVLAB
Câu 5-8 – Thần tượng bò con đã khiến Y-sơ-ra-ên bị bỏ và cơn giận của Đức Chúa Trời nổi lên nghịch cùng dân sự. Dầu vậy, họ tiếp tục nói rằng họ vô tội. Đức Chúa Trời sẽ đập nát thần tượng. Y-sơ-ra-ên sẽ gặt lấy sự đoán phạt hơn là họ mong đợi và không có điều gì tốt sẽ đến với họ. Sẽ chẳng còn gì sót lại để nhờ đó các dân tộc sẽ lấy làm ưa thích nơi họ.
Câu 9-14 – Y-sơ-ra-ên đến với A-si-ri để tìm kiếm sự liên minh. Đức Chúa Trời sẽ nhóm họ lại và làm cho họ phải đau buồn vì có quá nhiều bàn thờ thần tượng. Thậm chí họ dâng thịt trước mặt Đức Chúa Trời và rồi ăn thịt tế lễ đó. Đức Chúa Trời sẽ nhớ tội lỗi của họ, Y-sơ-ra-ên đã quên Đức Chúa Trời mình, trong khi Giu-đa đã củng cố các thành phố của họ nhưng cả hai đều sẽ bị sụp đổ.
Đoạn 9
Câu 1-2 – Sân đạp lúa là một vuông đất bằng phẳng, thường nằm trên đỉnh đồi, nơi những người thợ gặt đập lúa và giê lúa. Thường thì đàn ông sẽ ngủ qua đêm tại sân đạp lúa để giữ lúa, vì thế gái mãi dâm sẽ đến đó. Vì vị trí của các sân đạp lúa ở trên đỉnh đồi, nên người ta bắt đầu sử dụng những nơi này để hiến tế cho các thần tượng giả dối. QVLAB
Câu 3-7 – Y-sơ-ra-ên đã đặt lòng tin của họ vào Ai-cập và chỉ nhận được những gì họ không muốn từ A-si-ri. Đức Chúa Trời sẽ không chấp nhận sự thờ phượng của họ vì nó không có sự sống cũng không có tấm lòng bên trong. Bây giờ là lúc thưởng phạt. Y-sơ-ra-ên sẽ nếm biết sự đoán phạt của cơn thạnh nộ Đức Chúa Trời, và các tiên tri giả cùng những người lãnh đạo thuộc linh đồi bại của họ sẽ để lộ ra bộ mặt thật của mình.
Câu 8-10 – Y-sơ-ra-ên đã lìa bỏ Đức Chúa Trời và hiến mình cho Ba-anh Phê-ô, là một thần tượng có sự thờ lạy liên quan đến những thói tục vô luân hơn hết. Thay vì như trái đầu mùa cho Đức Chúa Trời họ tự hiến mình cho Ba-anh Phê-ô.
Câu 11-17 – Ép-ra-im sẽ bị hủy diệt. Những kẻ sống sót sẽ bị tản lạc giữa các dân khác.
Đoạn 10
Câu 1 – Ép-ra-im là cây nho không ra gì vì nó chỉ ra trái cho chính nó và trái đó là tội lỗi. (DB)
Y-sơ-ra-ên thịnh vượng dưới thời Giê-rô-bô-am II, có sự vững mạnh về kinh tế lẫn quân sự. Nhưng đất nước càng thịnh vượng, thì họ lại càng ham thích sự thờ lạy hình tượng càng hơn. QVLAB
Câu 2-8 – Đức Chúa Trời nổi giận với dân Y-sơ-ra-ên vì những lời hứa không chân thật của họ. Vì cớ dân sự không giữ lời nên có nhiều vụ thưa kiện. Bết-A-ven có nghĩa là “nhà của sự gian ác,” và nó ám chỉ Bê-tên (“nhà của Đức Chúa Trời”), nơi sự thờ phượng giả dối xảy ra. Nếu các thần tượng của dân Y-sơ-ra-ên thật sự là các thần, thì lẽ ra chúng đã phải có khả năng tự bảo vệ mình. Mỉa mai biết bao dân sự lại đang lo sợ cho sự an toàn của các thần của họ! QVLAB
Câu 9-11 – Y-sơ-ra-ên đã tỏ ra đầy tội lỗi từ thời Ghi-bê-a (Cac Tl 19:1-20:48). Một cặp vợ chồng đã dừng lại ngủ qua đêm tại Ghi-bê-a. Khi ấy một số kẻ gian ác vây quanh nhà và đòi người đàn ông ra khỏi nhà để họ có thể quan hệ tình dục với người này. Thay vì vậy, người này đã giao vợ bé mình cho họ. Họ cưỡng hiếp và lăng nhục nàng suốt đêm và sau đó bỏ nàng chết nơi ngạch cửa (19:14-30). Hành động kinh khủng này tỏ lộ dân sự đã ngập sâu vào trong tội lỗi. Ghi-bê-a bị hủy diệt vì sự gian ác của nó (20:8-48). QVLAB
Trong câu 11 Ép-ra-im sẽ phải thuận phục như người cưỡi ngựa thuần hóa con ngựa hoặc bò bằng cách cưỡi chúng cho đến khi Giu-đa được sử dụng để cày và Gia-cốp để bừa (DB). Nói đến sự thuận phục cuối cùng.
Câu 12-15 – Câu 12 là lời kêu gọi để tránh sự đoán phạt của Đức Chúa Trời bằng cách làm những điều công bình và tiếp nhận sự thương xót của Ngài. Họ cần “vỡ đất hoang” là đất đã được cày nhưng không được trồng trọt, và vì để không nên sẽ trở nên chai cứng. Hiện nay là thời giờ tìm kiếm Đức Giê-hô-va! Họ đã cày sự gian ác và sẽ gặt lấy sự gian ác bởi vì họ tin cậy vào đường lối riêng của họ, là điều do chính họ tự tạo ra.
“Một số người nói rằng San-man là Sanh-ma-na-se, vua A-si-ri; một số khác nói San-man là San-ma-nu, một vị vua Mô-áp được nói đến trong những dòng chữ khắc trên đá của Tiết-lác-Phin-lê-se. San-man đã xâm chiếm Ghi-bê-a vào khoảng 740 TC, và hủy diệt thành Bết-ạt-bên, sát hại nhiều người, kể cả đàn bà và trẻ con. Sự tàn bạo kiểu này thật phổ biến trong chiến tranh cổ đại. Ô-sê đang nói rằng số phận của Y-sơ-ra-ên sẽ giống như thế.
Bởi vì Y-sơ-ra-ên đã tin vào sức mạnh quân sự hơn là tin vào Đức Chúa Trời, họ sẽ bị hủy diệt bởi sức mạnh quân sự. Vua Y-sơ-ra-ên, người đã dẫn dân sự đi vào sự thờ lạy hình tượng, sẽ là kẻ ngã xuống trước tiên.” QVLAB
Đoạn 11
Câu 1-3 – Trong bốn chương cuối Ô-sê chuyển sang chủ đề về tình yêu cao sâu của Đức Chúa Trời dành cho Y-sơ-ra-ên. Đức Chúa Trời luôn luôn yêu thương Y-sơ-ra-ên như một người cha yêu thương đứa con ngỗ nghịch, và đó là lý do Ngài sẽ không giải thoát Y-sơ-ra-ên khỏi những hậu quả do các hành vi của họ gây ra. Dân Y-sơ-ra-ên đã phạm tội và họ sẽ bị hình phạt giống như đứa con bội nghịch được cha mẹ đem đến trước mặt các trưởng lão (PhuDnl 21:18-21). Trải qua suốt lịch sử buồn thảm của Y-sơ-ra-ên, Đức Chúa Trời nhiều lần muốn ban sự phục hồi cho dân tộc này nếu họ chỉ cần trở lại với Ngài. Bởi sự cứng lòng từ chối lời mời gọi của Đức Chúa Trời, vương quốc phía Bắc đã định đoạt sự diệt vong cho chính mình. Họ sẽ bị hủy diệt, chẳng bao giờ chổi dậy trở lại. Dầu vậy, Y-sơ-ra-ên với tính cách một dân tộc không bị dứt đi. Một phần sót gồm những người Y-sơ-ra-ên trung tín sẽ trở về lại Giê-ru-sa-lem, nơi mà một ngày kia Đấng Mê-si sẽ đến, ban sự tha thứ và sự giải hòa cho mọi người trung tín theo Ngài. Đức Chúa Trời trước sau như một đã cung ứng cho dân của Ngài, nhưng họ từ chối nhìn xem những gì Ngài đã làm, và họ tỏ ra không quan tâm đến việc tạ ơn Ngài. QVLAB
Câu 4-7 – Đức Chúa Trời nói đến sự chăm sóc của Ngài đối với họ, và A-si-ri sẽ đem họ đi bởi vì họ từ chối trở lại với Ngài. Cho dù Đức Chúa Trời làm gì đi chăng nữa dân sự vẫn khăng khăng đi theo đường lối của mình.
Câu 8-12 – Lòng Đức Chúa Trời rung động trong Ngài. Dake cho rằng điều này hàm ý Đức Chúa Trời quá thương xót dân Ngài đến nỗi Ngài bị giằng co giữa hai quyết định: hủy diệt hay không hủy diệt. Việc họ cứ ở trong tội lỗi đòi hỏi sự đoán phạt nhưng lòng Đức Chúa Trời thì lại muốn dân sự xây bỏ tội lỗi họ và ăn năn. Câu 9-11 dường như là một thời kỳ trong tương lai khi dân sự Đức Chúa Trời sẽ bước đi theo Ngài. Câu 12 cho thấy rằng Giu-đa sẽ tiếp tục tồn tại sau khi Y-sơ-ra-ên bị hủy diệt. Có thể là Giu-đa sẽ học được một bài học từ sự sa ngã của Y-sơ-ra-ên và sẽ không tiếp tục đi theo lối cũ. Dầu có một vài vua của miền Nam đi theo Đức Chúa Trời và tìm cách để ngăn chặn sự thờ lạy hình tượng nhưng không có vua nào thành công hoàn toàn và vì thế tội lỗi cũng đã tăng thêm trong Giu-đa.
Đoạn 12
Câu 1-5 – Ép-ra-im dựa vào các liên minh giống như gío thổi qua mau và bay đi mất. Ngọn gió đông tượng trưng cho nỗ lực của Ép-ra-im liên minh với A-si-ri. Việc đem dầu vào Ai-cập là để tìm cách lấy lòng và nhờ cậy sự giúp đỡ chống lại người A-si-ri (DB). Gia-cốp, về sau tên ông được đổi thành Y-sơ-ra-ên, là tổ phụ chung của 12 chi phái Y-sơ-ra-ên (vương quốc phía Bắc lẫn phía Nam). Như các dân tộc ra từ ông, Gia-cốp đã làm sự dối trá. Tuy nhiên, khác với Y-sơ-ra-ên và Giu-đa, ông thường tìm kiếm Đức Chúa Trời. Gia-cốp đã vật lộn với thiên sứ để được chúc phước, còn con cháu ông lại cho rằng phước hạnh của họ do nơi sự thành công của riêng họ. Gia-cốp dẹp bỏ hết các thần tượng khỏi nhà ông (SaSt 35:2), song hậu tự ông đã không thể từ bỏ sự thờ lạy thần tượng của họ. QVLAB
Câu 6-10 – Trong Y-sơ-ra-ên, sự gian dối đã trở thành một phương tiện để làm giàu được mọi người chấp nhận. Những người Y-sơ-ra-ên giàu có không thể tưởng tượng rằng Đức Chúa Trời xem họ là tội lỗi. Họ nghĩ rằng sự giàu có là dấu hiệu được Đức Chúa Trời chấp thuận, và họ không bận tâm xem xét thử họ đã làm giàu như thế nào. Nhưng Đức Chúa Trời phán rằng sự giàu có của Y-sơ-a-ên sẽ không đền bù được tội lỗi của họ. Hãy nhớ rằng thước đo sự thành công của Đức Chúa Trời khác hơn thước đo của chúng ta. Ngài kêu gọi chúng ta tìm kiếm sự trung tín, chớ không phải hướng đến sự giàu sang. Nhân cách đối với Ngài quan trọng hơn là tiền bạc của chúng ta. QVLAB. Câu 9 – Cứ mỗi năm một lần người Y-sơ-ra-ên ở trong các nhà lều một tuần lễ trong suốt kỳ Lễ Lều Tạm để kỷ niệm sự che chở của Đức Chúa Trời khi họ lang thang trong đồng vắng suốt 40 năm (xem PhuDnl 1:19-21). Ở đây, vì cớ tội lỗi của họ, Đức Chúa Trời sẽ khiến cho họ phải sống trong các lều tạm một lần nữa – lần này không phải là một phần của kỳ lễ hội nhưng là trong cảnh tù đày thật sự (QVLAB). Câu 10 cho thấy dân Y-sơ-ra-ên chưa trở lại với Ngài vì thế đây hẳn phải nói đến một thời điểm trong tương lai. Đức Chúa Trời đã phán với dân Ngài qua các tiên tri, các khải tượng và các ẩn dụ. Những ẩn dụ có thể nói đến những sự so sánh và các thí dụ mà các tiên tri đã sử dụng, như việc Ê-xê-chi-ên đóng kịch về sự vây hãm thành Giê-ru-sa-lem vậy.
Câu 11-14 – Các thần tượng thường được xem là “hư không” như được thấy trong câu này. Họ làm ra nhiều của lễ, nhiều bàn thờ như là những luống cày trên đồng ruộng. Vị tiên tri được đề cập trong câu 14 là Môi-se. Ép-ra-im đã chọc giận Đức Giê-hô-va và sẽ gặt lấy những gì họ đã gieo.
Đoạn 13
Câu 1-2 – Ý ở đây nói rằng đã có một thời lời nói của Ép-ra-im có trọng lượng và được người ta nể trọng; nhưng khi họ tự tôn và hầu việc Ba-anh thì không còn được tôn trọng và bị loại bỏ. Giờ đây dân sự đang phạm tội ngày càng hơn với các thần tượng của họ (DB).
Câu 3-8 – Ép-ra-im sẽ giống như “mây ban mai” hoặc “móc buổi sáng” cả hai sẽ tan đi mau chóng. Y-sơ-ra-ên cũng sẽ qua đi mau chóng y như vậy. Vì chỉ có một Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời và là Đấng Cứu Chuộc họ. Y-sơ-ra-ên cuối cùng sẽ nhìn biết sự thật này. Đức Chúa Trời là đấng đã chu cấp cho họ trong đồng vắng và vẫn luôn chu cấp cho họ cho đến ngày nay. Ngài đã ban phước cho họ song họ lại trở nên kiêu ngạo cho rằng phước hạnh là do họ tự tạo ra, họ đã quên Đức Chúa Trời. Vì thế, Ngài sẽ đến trên họ như là một con thú xé họ ra thành từng mảnh.
Câu 9-13 – Y-sơ-ra-ên đã tự hủy diệt mình vì họ không đi theo Đức Chúa Trời, đấng vẫn luôn là sự cứu giúp đích thực và duy nhất của họ.
Một ngày kia Đức Chúa Trời sẽ là Vua của họ vì Ngài là Đấng duy nhất có thể cứu họ. Đức Chúa Trời đã cho họ một vua đi ngược lại sự phán xét tốt lành hơn của Ngài và rồi đã cất vua ấy đi trong cơn thạnh nộ của Ngài. Những vị vua mà họ muốn chỉ đem họ vào chỗ buồn rầu mà thôi.
Câu 14-16 – Đức Chúa Trời sẽ trả giá để mua chuộc dân Ngài khỏi quyền lực của âm phủ. Đấng Christ đã đắc thắng sự chết và âm phủ để cứu tất cả những ai tin cậy nơi Ngài. Nhưng trước điều này là sự hủy diệt Sa-ma-ri (Y-sơ-ra-ên) vì cớ họ đã chống nghịch lại Đức Chúa Trời.
Đoạn 14
Câu 1 – Câu 1-3 là lời kêu gọi ăn năn của Ô-sê. Câu 4-8 là lời hứa phục hồi của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời đã sửa phạt Y-sơ-ra-ên vì họ đã nhiều lần vi phạm trầm trọng luật pháp của Ngài, song Ngài làm như thế với tấm lòng trĩu nặng. Điều Đức Chúa Trời thật sự mong muốn làm là phục hồi dân tộc này và làm cho họ được thịnh vượng. Dân sự có thể trở lại với Ngài bằng cách cầu xin Ngài tha thứ cho tội lỗi họ. Đối với chúng ta cũng đúng như vậy: Chúng ta có thể dâng lên lời cầu nguyện như Ô-sê và biết rằng tội lỗi của mình đã được tha thứ bởi vì Đấng Christ đã chết thay cho chúng ta trên thập tự giá (GiGa 3:16).
Sự tha thứ bắt đầu khi chúng ta thấy sự tàn phá của tội lỗi và sự vô nghĩa của cuộc sống không có Đức Chúa Trời. Kế đó chúng ta phải nhìn nhận rằng chúng ta không thể tự cứu lấy mình; hy vọng duy nhất của chúng ta là nơi lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Khi chúng ta tìm kiếm sự tha thứ, chúng ta phải ý thức rằng chúng ta không đáng được tha thứ và vì thế không thể đòi hỏi sự tha thứ. Chúng ta phải cầu xin sự yêu thương và lòng nhơn từ của Đức Chúa Trời chớ không phải sự công bình của Ngài. Dầu chúng ta không thể đòi hỏi sự tha thứ, chúng ta có thể tin chắc rằng mình đã nhận được sự tha thứ bởi vì Đức Chúa Trời đầy ân điển và yêu thương và Ngài muốn phục hồi chúng ta cho chính mình Ngài, y như Ngài đã mong muốn phục hồi Y-sơ-ra-ên vậy.
Câu 2-3 – Việc xưng nhận tội lỗi trong tương lai của Y-sơ-ra-ên sẽ liên quan đến “của lễ ngợi khen” mà trong bản King James dịch là “Chúng tôi dâng những bò tơ của môi miệng chúng tôi,” trong đó chữ “bò tơ” chỉ “của lễ.” Trong ngày đó Y-sơ-ra-ên sẽ xưng nhận hết những tội lỗi của họ và không còn ngữa trông vào người khác để tìm cầu sự an toàn, không còn làm ra các thần tượng bởi tay của họ nữa.
Câu 4-8 – Để kết thúc Ô-sê cho thấy Y-sơ-ra-ên đã được phục hồi và hưởng được phước hạnh của Đức Chúa Trời ban cho. Họ sẽ phải từ bỏ mọi thần tượng của họ.
Câu 9 – Mối quan tâm của Đức Chúa Trời đối với sự công bình đòi hỏi sự trung tín và đối với sự yêu thương đem đến sự tha thứ có thể được nhìn thấy trong cách Ngài đối xử với Ô-sê. Chúng ta có thể phạm tội bởi vì quên đi lòng yêu thương của Đức Chúa Trời và nghĩ rằng tội lỗi của chúng ta là vô vọng; song chúng ta cũng có thể phạm tội bởi vì quên rằng Ngài nổi giận đối với tội lỗi của chúng ta và nghĩ rằng Ngài sẽ tiếp tục chấp nhận chúng ta dầu cho chúng ta hành xử thế nào đi chăng nữa. Tha thứ là một từ then chốt: Khi Đức Chúa Trời tha thứ cho chúng ta, Ngài đoán phạt tội lỗi nhưng bày tỏ sự nhân từ đối với tội nhân. Chúng ta đừng bao giờ sợ đến với Đức Chúa Trời để được tha thứ tội và có sự sống mới. QVLAB

Những Bài Viết Trong Mục Nầy