Home » Thư Viện » Học Kinh Thánh » Các Sách Tiểu Tiên Tri – MICHÊ

Các Sách Tiểu Tiên Tri – MICHÊ

MICHÊ – TIÊN TRI VỀ ĐẤNG MÊSIA

Điều gì đến với tâm trí bạn trước hết khi có người nhắc đến sách tiên tri Michê? Bạn có nghĩ đến các chương trình Lễ Giáng Sinh mô tả các nhà thông thái từ Đông Phương hỏi rằng “Vua dân Giuđa mới sinh tại đâu?” không? Không chút lưỡng lự các thầy dạy luật đã trả lời: “Tại Bếtlêhem, xứ Giuđê” rồi trưng dẫn lời tiên tri trong MiMk 5:1 để minh chứng điều đó (Mat Mt 2:2, 5, 6) “Hỡi Bếtlêhem Éprata, ngươi ở trong hàng ngàn Giuđa là nhỏ lắm, song từ nơi ngươi sẽ ra cho ta một Đấng cai trị trong Ysơraên, gốc tích của Ngài bởi từ đời xưa, từ trước vô cùng”.
Michê cũng đã đưa ra những lời tiên tri khác về Đấng Mêsia. Và nước vinh diệu của Ngài sẽ được lập nên “Vào những ngày cuối cùng”. Nhưng trước khi các ngày ấy đến, các thời kỳ khủng khiếp sẽ phải đến. Cả Ysơraên lẫn Giuđa đều sẽ bị đem đi làm phu tù vì cớ tội lỗi của họ.
Khi nghiên cứu sách Michê bạn sẽ được nhắc nhở về các tiên tri khác trong giai đoạn nầy. Chúng ta nhìn thấy trong ông sự tố cáo mạnh dạn của Amốt về những bất công trong xã hội, nỗi đau buồn của Ôsê về tình trạng hư mất của dân sự, sự hiện thấy của Êsai về sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời và nước hầu đến của Đấng Cứu chuộc. Michê tóm tắt sứ điệp của các nhà tiên tri cho thời của họ và cho thời đại của chúng ta.

Hỡi người! Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện .
Cái điều mà Đức Giêhôva đòi ngươi há chẳng phải là
Làm sự công bình, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi sao ?
MiMk 6:8

Giới Thiệu Sách Michê
Tác giả và Niên Đại
Bối cảnh lịch sử
Tính Độc Đáo và Sứ Điệp
Những lời báo trước về Sự Hình Phạt
Thủ đô Các Nước Bị Đoán Xét
Những Người Lãnh Đạo và Dân Chúng Bị Đoán Xét
Những Lời Dự Báo về Sự Vinh Hiển
Nước của Đấng Mêsia
Từ Chỗ Bị Xét Xử Đến Chiến Thắng
Đức Chúa Trời Được Mặc Khải Qua Michê

Khi học xong bài nầy bạn sẽ:
• Nhận ra một số điểm giống nhau và khác nhau giữa sách Michê và các sách tiên tri khác trong Cựu ước.
• Nhận biết các lời tiên tri về Đấng Mêsia trong Michê và giải thích các lời tiên tri đó đã hoặc sẽ được ứng nghiệm ra sao.
• Thảo luận những lời báo trước của Michê về sự trừng phạt dành cho hai nước Ysơraên Phía Bắc và Giuđa Phía Nam cùng sự ứng nghiệm của các lời đó.
• Ứng dụng các đoạn Kinh Thánh và các nguyên tắc nổi bật của sách Michê vào đời sống và chức vụ của bạn.

  1. Đọc hết sách Michê thật kỹ. Đọc thêm IIVua 2V 15:1-19:36IISu 2Sb 27:1-32:33 để thấy bối cảnh lịch sử của sách. Khi nào được yêu cầu, bạn hãy đọc Hailey 186-221 và các đoạn Kinh Thánh có liên quan.
    2. Học tập phần khai triển bài học theo kế hoạch bài học như thường lệ và làm bài tập tự trắc nghiệm.
    3. Ôn lại từ bài 5 đến bài 7. Đọc trang hướng dẫn trong tập học viên của bạn. Lấy ra tờ trả lời cho Đánh Giá Tiến Bộ Phần 2, tuân theo các chỉ dẫn để điền vào đó, rồi nộp cho giảng viên ICI của bạn. Người ấy sẽ kiểm các câu trả lời của bạn và cho biết các kết quả.

tố cáo
sự phỉ báng
sự giải phóng
động cơ thúc đẩy

GIỚI THIỆU SÁCH MICHÊ
MiMk 1:1-7:20 Hailey 186-192
Tác Giả và Niên Đại
1:1 Hailey 186-187
Nhiều thắc mắc đến với tâm trí khi chúng ta suy nghĩ về Michê. Có phải ông, cũng giống như tiên tri Amốt, vốn là một nông dân miền quê trước khi Đức Chúa Trời kêu gọi ông nói tiên tri chăng? Cha mẹ ông là ai? Họ có phải là những người đi theo Đức Giêhôva không? Michê có biết Ôsê và Êsai không? Tiên tri Amốt có ảnh hưởng đến đời sống của ông không? Chúng ta không rõ các câu trả lời đó, nhưng chúng ta biết Michê yêu kính Đức Chúa Trời và dân sự Ngài. Sự kêu gọi và quyền năng của Chúa là điều rõ ràng trong đời sống và sự rao truyền của ông. Bối cảnh và các từng trải của ông hẳn cũng đã đóng góp nhiều cho chức vụ của ông.
Michê xuất thân từ Môrêsết – Gát, một thị trấn nhỏ chừng bốn mươi cây số (25 dặm) về phía tây nam Giêrusalem. Thêcôa quê hương của Amốt, chỉ cách phía đông làng của Michê 27 cây số (17 dặm) các thành Philitin. Laki, Gaxa, và Áchđốt đều nằm ở xung quanh Môrêsết – Gát. Một đại lộ quốc tế nổi tiếng đã đưa nhiều nhà quý tộc và ngoại giao đi ngang ngôi làng của Michê trên tuyến đường họ đi từ Giêsusalem xuống Ai cập. Điều nầy đã cho Michê nhiều cơ hội học biết những gì đang xảy ra ở nhiều khu vực khác nhau trên thế giới.
Rất có khả năng Michê đã viếng thăm thành Giêrusalem nhiều lần để dự lễ Vượt Qua hằng năm cùng các lễ hội tôn giáo khác nữa. Tại đó trong thành ông đã có thể nhìn thấy thể nào tội lỗi đã gây ra khổ sở trong vòng những người nghèo. Trong lời rao giảng của mình ông đã tố cáo những bất công trong xã hội Giêrusalem, cũng nhiều như những điều Amốt đã tố cáo ở tại nước phía Bắc. Có phải điều nầy hàm ý rằng ông không yêu quê hương và thủ đô của mình chăng? Tất nhiên là không! Ông thật đã yêu Giêrusalem và đất nước mình. Chính vì lý do đó mà ông đã tố cáo những tội lỗi đang hủy diệt đất nước. Ông là một người đầy lòng thương xót người đã cảm nhận nỗi đau buồn và biện cãi cho lý của kẻ nghèo và người cùng túng là những người đã bị những kẻ giàu và có quyền hành lạm dụng.
Nhưng Michê là ai mà lại chống đối những con người có thế lực giàu có, các quan trưởng và các tiên tri giả, những kẻ đang áp bức người nghèo? Ông là một người đầy dẫy thần linh của Đức Chúa Trời! Ông là một người được Đức Chúa Trời ban cho những khải tượng về tai họa kinh khiếp hầu đến nếu dân sự không ăn năn. Ông là một người với sứ điệp cháy bỏng từ Đức Chúa Trời và quyền phép của Thần linh Đức Chúa Trời để phân phát sứ điệp ấy bất chấp mọi sự chống đối (3:8).
Michê, người mà chức vụ có lẽ đã kéo dài từ năm 735 đến 700 T.C, không phải là người giảng rao duy nhất được đầy dẫy thần linh Chúa vào lúc nầy. Êsai cũng đang rao giảng tại Giuđa và Ôsê đang thi hành chức vụ tại Ysơraên cho đến khoảng năm 725 T.C. Sứ mạng của Amốt đã xảy ra vào thời tuổi trẻ của Michê. Đây là thời kỳ cấp bách cho cả Ysơraên lẫn Giuđa, và Đức Chúa Trời đã có một công việc quan trọng dành cho Michê để làm trong việc cứu nước Giuđa.
1. Điều nào sau đây giải thích thẩm quyền của Michê để tố cáo các nhà lãnh đạo đầy quyền lực trong đất nước mình?
a) Chính bản thân ông vốn là một người lãnh đạo quyền hành trong nước Giuđa.
b) Ông là người công bình duy nhất còn lại trong nước.
c) Thần của Đức Chúa Trời ngự trên ông và ông đã phán truyền sứ điệp Đức Chúa Trời ban cho ông.
d) Ông thật sự không có thẩm quyền gì nhưng vì quá tức giận trước sự áp bức nên ông đã tự đảm nhận công tác để lên tiếng chống lại điều đó.
2. Người nào sau đây đang thi hành chức vụ với tư cách tiên tri trong một khoảng thời gian trùng với chức vụ của Michê? Hãy khoanh tròn mẫu tự của các câu trả lời đúng?
a) Ápđia.
b) Êsai.
c) Amốt.
d) Ôsê.
3. Dựa trên Hailey (trang 187) hãy cho biết hai điểm khác biệt và hai điểm giống nhau của Michê và Êsai.
a. Khác nhau……………………………………………………………………………………………………………
b. Giống nhau………………………………………………………………………………………………………….
Bối Cảnh Lịch Sử
IIVua 2V 18:1-19:36; IISu 2Sb 27:1-32:33 Hailey 187-189
Chúng ta đã xem xét tình trạng mục nát về mặt thuộc linh, đạo đức và chính trị ở nước Phía Bắc là điều nhanh chóng dẫn đến sự hủy diệt của nó. Trong suốt mười năm cai trị của Mênahem, Asyri đã xâm lăng Ysơraên, nhưng đã rút quân về sau khi được nhận một khoản cống nạp rất lớn. Con trai Mênahem là Phêcahia cai trị chỉ trong hai năm rồi bị Phêca, quan tổng binh trong quân đội Ysơraên, giết chết. Đoạn Phêca lên làm vua.
Cùng thời gian đó, vua Ôxia (cũng được gọi là Axari) của nước Giuđa bị giáng cho bịnh phung và con trai người là Giôtham lên làm vua, hay đồng giữ vị trí nhiếp chính. Ôsê và Êsai đã bắt đầu chức vụ của họ trong đời Ôxia trị vì. Còn Michê bắt đầu chức vụ sau khi Giôtham làm vua. Trong giai đoạn nầy Asyri một lần nữa lại xâm lăng Ysơraên, lần nầy họ đưa người dân trong hết thảy các vùng đi làm phu tù. Ysơraên và Syri muốn Giuđa hiệp với họ nổi dậy chống lại Asyri, nhưng Acha, bấy giờ đang làm vua, đã từ chối. Phêca và Rêxin (vua Syri) tấn công Giuđa và giết 120.000 binh lính của họ. Vua Acha thay vì lưu ý đến những lời cảnh cáo của Michê và Êsai, đã dâng các tế lễ cho các thần tượng và cầu xin sự cứu giúp của chúng. Ông đã lấy các khí dụng trong đền thờ của Đức Chúa Trời và nộp cho Asyri để họ giúp đỡ ông. Chúng ta có thể thấy các mối quan hệ nầy rõ hơn trên biểu đồ (Khung 7.2 chuyển thể từ Jensen, trang 44).
4. Dựa trên Hailey và đoạn Kinh Thánh chỉ định đọc cho phần nầy, khung 7.2, hãy ghép cặp các vua sau đây (trái) với xứ sở họ cai trị và ảnh hưởng của họ trên dân chúng (phải).
…a Tiếclaphilesê III.
…b Ôsê.
…c Sạcgông II.
…d Sanchêríp.
…e Acha.
…f Phêca.
…g Giôtham.
…h Sanhmanasa V.
…i Êxêchia.

  1. Mô tả thật vắn tắt các điều kiện sống sau đây ở tại Giuđa trong thời gian Michê làm chức vụ:
    a. Về tôn giáo………………………………………………………………………………………………………….
    b. Về xã hội…………………………………………………………………………………………………………..
    c. Về chính trị………………………………………………………………………………………………………….
    6. Vì sao Michê không được gây ấn tượng sâu sắc lắm bởi những cải cách của vua Êxêchia? (Hailey trang 189)……………………………………………………………………………………..
    ……………………………………………………………………………………………………………………………………
    Tính Độc Đáo Và Sứ Điệp
    Hailey 189-192
    Michê là người đầu tiên nói tiên tri về sự phá hủy thành Giêrusalem và tình trạng phu tù ở tại Babylôn. Dân chúng hẳn phải rất ngạc nhiên khi họ nghe sự mặc khải về Babylôn nầy. Thậm chí Babylôn không phải là một cường quốc trên thế giới lúc bấy giờ. Asyri mới là mối đe dọa lớn vào lúc nầy và nếu dân Ysơraen bị lưu đày qua đó thì dễ hiểu hơn.
    Hầu hết các nhà tiên tri đều phán truyền về sự đến của Đấng Mêsia, Đấng sẽ là giải pháp cho các nan đề của Ysơraên cũng như của thế giới. Michê nói tiên tri rằng Ngài sẽ được sanh ra ở tại làng Bếtlêhem Éprata (MiMk 5:1). Nhiều thế kỷ sau đó lời tiên tri nầy đã trưng dẫn cho các nhà thông thái đang đi tìm hài nhi Jêsus (Mat Mt 2:6).
    Ngay từ đầu, Michê đã nhấn mạnh đến sự thánh khiết của Đức Chúa Trời và sự quan tâm của Ngài đối với tình trạng tội lỗi của dân sự Ngài. Sự thánh khiết của Đức Chúa Trời đòi hỏi sự thánh khiết trong dân sự Ngài – tức là phân rẽ khỏi tội lỗi và dâng mình cho điều gì tốt lành. Bởi vì Đức Chúa Trời là thánh, nên Ngài ghét tội lỗi và những hậu quả khủng khiếp của nó. Ngài phải hình phạt tội lỗi, nhưng Ngài yêu dân sự Ngài và kêu gọi họ hãy ăn năn và xây bỏ tội lỗi của họ. Để rồi Ngài có thể tha thứ cho họ và giúp họ sống một đời sống tin kính.
    Sự dạy dỗ của của Michê về nếp sống thánh khiết trong mối quan hệ giữa người với người là loại dạy dỗ chúng ta phải có ngày nay tại các Hội Thánh khắp nơi trên thế giới. Đức Chúa Trời luôn quan tâm đến cách con người đối xử với nhau. Nhiều tôn giáo giả hết sức chú trọng đến các của lễ mà họ cho là làm hài lòng các thần của mình, nhưng hầu như không nói gì đến mối tương quan giữa người với người cả. Chúa Cứu Thế đã nói rất nhiều về mối quan hệ nầy. Michê tóm tắt các sứ điệp của ông về cách cư xử tin kính qua một câu then chốt trong sách, MiMk 6:8 “Hỡi người, Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện. Cái điều mà Đức Giêhôva đòi ngươi há chẳng phải là làm sự công bình, ưa sự nhơn từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi sao?
    Xuyên suốt các sứ điệp của Michê chúng ta thấy sự trông mong về Đấng Mêsia. Mặc dầu Ngài sẽ được sinh tại Bếtlêhem, Ngài vốn có từ trước vô cùng (5:1) Ngài sẽ cai trị trên Ysơraên và chăn dân Ngài như một người một chăn. Điều nầy sẽ xảy ra khi Chúa Cứu Thế trở lại trái đất để trị vì thế gian. Luật pháp và quyền năng của Ngài sẽ ra từ Giêrusalem. Ngài sẽ phán xét các nước và đem hòa bình thịnh vượng đến cho thế gian. Điều nầy giống với những sự dạy dỗ của Êsai về sự trị vì của Chúa Cứu Thế trên đất (EsIs 2:1-5). Có lẽ Êsai đã dạy một số các lẽ thật nầy tại trường học của các tiên tri trong thành Giêrusalem.
    7. Dựa trên những gì chúng tôi đã nói trong phần nầy và lời luận của Hailey về sự dạy dỗ trong sách Michê, hãy viết một câu trình bày sự dạy dỗ của Michê về mỗi đề tài của ông. Bạn hãy làm việc nầy như là mình sắp sửa phải trình bày một bài học Kinh Thánh ngắn về đề tài nầy.
    a. Sự thánh khiết của Đức Chúa Trời:………………………………………………………………………..
    b. Nếp sống tin kính:…………………………………………………………………………………………….
    c. Đấng Mêsia:……………………………………………………………………………………………………..
    8. Vì sao lại là một điều ngạc nhiên cho dân sự khi nghe lời tiên tri của Michê rằng họ sẽ bị đày sang Babylôn vì cớ tội lỗi họ? Bởi vì.
    a) Tội lỗi của họ không nghiêm trọng đủ cho một hình phạt nặng nề như vậy.
    b) Họ đã cải cách và đã trở về với sự thờ phượng Đức Chúa Trời.
    c) dường như Babylôn không phải là mối đe dọa đối với họ nhiều như là Asyri.
    d) Dân Babylôn được coi là đồng minh của họ để chống lại Asyri.
    9. Cho biết sứ điệp của tiên tri nào được Michê nhấn mạnh ở mỗi phần trong câu then chốt của ông Hailey trang 190.
    a…………………làm sự công bình.
    b…………………ưa sự nhơn từ.
    c…………………bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi.
    NHỮNG LỜI BÁO TRƯỚC VỀ SỰ HÌNH PHẠT
    MiMk 1:1-3:12 Hailey 190-204
    Thủ Đô Các Nước Bị Phán Xét
    1:1-16 Hailey 190-197
    10. So sánh 1:1 với AmAm 1:1ApOv 1:1
    ………………………………………………………………………………………………………………………………….
    Bằng cách nào ba vị tiên tri nầy đã nhận lãnh sứ điệp đoán phạt mà họ phải công bố?
    Michê không hề nghi ngờ về điều ông phải rao giảng. Một khải tượng về sự hủy diệt lòe ra trước mặt ông, và Đức Thánh Linh đầy dẫy trong ông, ban cho ông những lời phải nói (MiMk 1:1; 3:8). Sứ điệp của ông không phải một lời được mọi người ưa chuộng hầu mang lại sự vui thích cho con người. Nhưng được mọi người ưa thích không phải là điều ông quan tâm. Động cơ thúc giục ông là đức tin riêng đặt nơi Đức Chúa Trời và tình yêu dành cho dân sự, là những kẻ đang đối mặt với sự hủy diệt. Những đặc điểm ấy đã đẩy ông vào chức vụ tiên tri của Giuđa và Ysơraên.
    Michê nhấn mạnh tầm quan trọng của sứ điệp ông bằng cách hướng sứ điệp đến cho hết thảy các dân, toàn thể địa cầu, bằng việc tuyên bố rằng sứ điệp ấy đến từ trời, từ Đức Giêhôva tối cao tại trong đền thánh Ngài. Ông nhìn thấy Chúa đang ngự xuống trong sự đoán phạt, đi trên các nơi cao, với các núi tan chảy dưới chân Ngài và các trũng bị xé ra.
    Trong Kinh Thánh, các núi tượng trưng cho các chính phủ và những người cai trị. Các nơi cao chỉ về sự kiêu ngạo và cũng nói đến các nơi thờ thần tượng (Cohen trang 156). Chúa Giêhôva đang đến để hình phạt Ysơraên và Giuđa vì tội lỗi của họ. Các thành phố thủ đô cao ngạo của họ sẽ bị biến nên các đống đổ nát (1:6; 3:12). Tội lỗi của họ thật nghiêm trọng và sự hình phạt là điều chắc chắn.
    11. So sánh 1:3-4 với IIPhi 2Pr 3:10-15KhKh 21:1-5 rồi trả lời các câu sau:
    a. Bạn có nhìn thấy một sự ám chỉ về hai trường hợp trong lời tiên tri của Michê không? Hãy giải thích…………………………………………………………………………………………………
    b. Cả Michê lẫn Phierơ đều khuyên giục điều gì trước cái nhìn về Ngày của Đức Giêhôva?…………………………………………………………………………………………………………………….
    c. Các núi có tan chảy theo nghĩa đen không?…………………………………………………………….
    Nếu vậy, đây là sự ứng nghiệm thứ nhất hay lần thứ hai?………………………………………..
    d. Trong khải tượng của Michê, Samari và Giêrusalem trở thành gì?…………………………
    ………………………………………………………………………………………………………………………………….
    e. Michê nhấn mạnh điều gì khi gọi trời là đền thánh của Đức Chúa Trời?…..
    …………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Chức vụ của Michê đã bắt đầu khoảng mười lăm năm trước khi quân Asyri hủy phá Samari, và ông đã sống để chứng kiến phần nầy trong lời tiên tri của ông được ứng nghiệm. Samari đã đến trước hết trong sự đoán phạt bởi vì tội lỗi của nó đã gia tăng đến mức “chén tội ác” đã đầy. Điều đó có nghĩa là nó đã hoàn toàn bại hoại và Đức Chúa Trời không thể dung chịu sự tồn tại của nó thêm nữa. Từ lúc vua đầu tiên của các chi phái phía Bắc đưa việc thờ bò vàng vào tôn giáo thanh sạch của Đức Giêhôva, ngay sau khi nước bị chia đôi. Ysơraên đã chọn con đường sa sút đến chỗ diệt vong. Họ đã khước từ những lời cảnh cáo của các tiên tri được Đức Chúa Trời sai đến, và không có các thời kỳ tỉnh thức về thuộc linh như các giai đoạn xảy đến với Giuđa.

Samari là một thành đẹp đẽ, được biết đến vì niềm kiêu hãnh lớn và sự tráng lệ của nó. Nó tọa lạc trên một ngọn đồi xinh đẹp vây quanh bởi các ngọn đồi khác. Một khải tượng lòe ra trước mắt Michê cho thấy Samari sẽ ra thể nào sau khi Sạcgông II của Asyri hủy diệt nó. Lời Đức Chúa Trời đến cùng ông như vầy: ” Vậy nên ta sẽ khiến Samari nên như một đống đổ nát ngoài đồng, như chỗ trồng nho; và làm cho những đá nó lăn xuống trũng, và những nền ra trần trụi. Hết thảy tượng chạm nó sẽ bị đập bể” (MiMk 1:6-7).
12. So sánh MiMk 1:6-9 với Mat Mt 23:12-13, 32-39. Bài học nào sau đây được nhấn mạnh qua hai khúc Kinh Thánh nầy?
a) Tội ác phá hủy đem lại sự hoang tàn cho đời sống. Thành phố và đất nước.
b) Đức Chúa Trời không yêu thương những kẻ thù nghịch với Ngài.
c) Chúng ta không có trách nhiệm gì với những kẻ không vâng phục Đức Chúa Trời.
d) Chúng ta cần phải cầu nguyện cho các dân tộc tội lỗi, than khóc vì cớ họ, và cảnh cáo họ.
Đọc MiMk 1:9EsIs 1:5-7. Có một ý nghĩa kép trong cụm từ “vết thương không thể chữa lành được” của Samari lan ra đến tận cửa của Giuđa. Tức là sự bại hoại của tội lỗi, và sự hủy diệt bởi người Asyri. Tiếclaphilesê đã chinh phục toàn bộ các vùng của Ysơraên và bắt dân các vùng đó làm phu tù. Samari đã phải cống thuế nặng cho Sanhmanasa V. Còn bây giờ Michê thấy người Asyri sẽ làm tàn hại rất nhiều cho cả Ysơraên lẫn Giuđa trước khi Samari bị hủy diệt. Quân đội của Sạcgông II đã xâm lược Giuđa vào năm 712 T.C. Người kế vị ông, Sanchêríp, nói ông đã chiếm bốn mươi sáu thành của họ. Ông cũng đã bao vây chính Giêrusalem (MiMk 1:9). Chỉ có lời cầu nguyện của dân Chúa mới cứu được Giêrusalem khỏi đội quân của Sanchêríp trong hai trường hợp (EsIs 36:1-37:38).
Michê đã dùng lối chơi chữ khi ông nhắc đến một số thành sẽ bị chiếm. Ông dùng những từ giống hoặc trái ngược với tên các thành ấy để cho biết điều người dân sẽ trãi qua. Họ sẽ không quên những lời tiên tri đó. Để ý cách dịch của Farrar về các thành và lời tiên tri của chúng trên các trang 195-196 của Hailey.
13. Ghép cặp tên mỗi thành phố với những ý nghĩa nghe có vẻ giống tên ấy (trái) với lời tiên tri của Michê (phải).
…a Bêtlêápra (Nhà Bụi Đất)
…b Saphirơ (Công bằng, dễ chịu)
…c Xaanan (Lộ ra, tiến bước)
…d Bếthêxen (Nhà Lân Cận)
…e Marốt (Sự cay đắng)
…f Laki (ngựa chiến mau lẹ, thắng yên)
…g Acxíp (Sự lừa dối)
…h Marêsa (có, chinh phục)

Những Người Lãnh Đạo và Dân Chúng Bị Đoán Xét
MiMk 2:1-3:12 Hailey 197-204
Trong 2:1-6 chúng ta thấy một sự minh họa về các quy luật mùa gặt mà Ôsê đã rao truyền. Đức Chúa Trời đã truyền dạy giới lãnh đạo hãy chia đất lại giữa vòng các gia đình, để làm sản nghiệp lâu dài của họ. Các cột mốc làm dấu đã được đặt để. Nếu sự nghèo thiếu buộc một gia đình phải bán đi đất đai của họ, thì đất chỉ bị bán đến Năm Hân Hỉ mà thôi, cứ năm mươi năm thì có một lần. Và rồi khi ấy hết thảy đất đều phải được trả về cho các chủ đầu tiên hoặc con cháu của họ. Điều nầy được áp dụng cho các nông trại, chứ không áp dụng cho tài sản của thành phố. Dầu vậy những kẻ tham lam nằm thao thức ban đêm để hoạch định cách trở nên giàu hơn bằng cách đoạt lấy tài sản của những người khác. Tội lỗi nầy đã được mưu tính và cố tình. Đức Chúa Trời đã đáp lại các kế hoạch của họ bằng chính các kế hoạch của Ngài.
14. Giải thích thể nào Ysơraên và Giuđa sẽ phải gặt những gì họ đã gieo bằng cách viết chữ C vào chỗ trống nếu như họ sẽ nhận cách đối xử tương tự từ nơi Đức Chúa Trời, và chữ N nếu họ nhận lãnh cách đối đãi tương tự từ nơi những người ngoại bang.
…a Định các tai vạ cho dân Chúa (2:1, 3).
…b Tịch thu nhà cửa và đất đai (2:2, 4).
…c Không biết đến các quyền về sản nghiệp, dời đi các mộc giới (2:2, 4-5).
…d Cướp bóc những người đi ngang qua đất của họ (2:8, 10).
…e Đuổi các bà góa ra khỏi nhà họ (2:9-10).
Tuy nhiên, sự mặc khải của Đức Chúa Trời dành cho Michê, cũng giống như sự mặc khải cho các tiên tri khác, cho thấy Ngài không chỉ hoạch định sự đoán phạt tội lỗi mà còn hoạch định sự giải cứu cho những ai bằng lòng vâng theo Ngài. Bạn hãy đọc lại những lời hứa đẹp đẽ dành cho “dân sót” trong 2:12, 13. Đức Chúa Trời sẽ chăm sóc dân sót trong vòng dân sự Ngài trong cuộc lưu đày và đem họ trở về xứ của họ.
Nhưng các lời hứa còn vượt khỏi điều đó đến tận thời đại của Đấng Mêsia khi Chúa Cứu Thế hiện đến để lập nước Ngài trên đất. Hãy lưu ý những lời hứa “Ta sẽ” của Đấng Mêsia. Thời kỳ tốt đẹp hơn dành cho Ysơraên sẽ đến khi họ trở lại cùng Đức Chúa Trời. Chúng ta cần phải rao giảng và dạy dỗ nhiều hơn về các lời hứa của Đấng Mêsia trong đoạn nầy. Những lời hứa ấy chỉ về sự phục hồi vinh hiển có thể xảy ra trong thời của chúng ta.
Trong 2:13 chúng ta thấy Đấng Mêsia với tư cách Người Mở Đường sẽ giải phóng Ysơraên khỏi tình trạng phu tù tội lỗi Ngài sẽ phá hủy quyền lực của Satan đã từng đem nhiều đau khổ cho Ysơraên và cả nhân loại. Bởi sự chết của mình, Ngài đã phá đổ hàng rào phân cách con người khỏi sự hiện diện của Đức Chúa Trời, và bởi sự sống lại của Ngài, Ngài đã bứt đứt xiềng của sự chết để ban cho chúng ta sự sống đời đời! Hãy đọc HeDt 9:12, 14; 10:19-22; GiGa 14:6Mat Mt 27:50-53.
Các tiên tri giả đã phản ứng trước sứ điệp đoán phạt của Michê bằng cách bảo ông đừng nói tiên tri về những điều đó nữa (MiMk 2:6). Các sứ điệp của Amốt và Ôsê cũng đã gặp phải sự khước từ tương tự. Chỉ có sứ điệp của Giôna là dẫn đến sự ăn năn và cứu rỗi. Sự cám dỗ đến với các tiên tri trong thời đó là chỉ giảng điều dân chúng ưa nghe để họ được trả lương và cho ăn (3:5, 11). Nếu họ chịu thua trước sự cám dỗ đó, sẽ có sự tối tăm về tình trạng thuộc linh và chẳng còn có sứ điệp của Đức Chúa Trời dành cho họ nữa (3:6-7). Điều nầy nói gì với bạn về trách nhiệm của người rao giảng hiện nay? Chắc chắn là ngày nay chúng ta đang phải chống lại với những cám dỗ tương tự.

Trong đoạn 3 lời lên án giới lãnh đạo của Ysơraên và các phẩm tính chúng ta thấy trong Michê cho chúng ta biết người lãnh đạo phải như thế nào. Những kẻ cai trị Ysơraên, trái lại ưa điều dữ, phục vụ bản thân và áp bức kẻ khác không chút thương xót (3:3). Lòng ưa thích có được của cải vật chất đang đẩy cả những kẻ cai trị lẫn các tiên tri họ hậu thuẫn vào chỗ hủy diệt và xấu hổ. Họ làm như rất mộ đạo và cảm tạ Chúa vì sự thạnh vượng của mình, song thật ra họ đang phạm các luật lệ của Đức Chúa Trời và đưa dân sự xa khỏi Ngài (3:5) Michê phán cùng họ rằng Giêrusalem phải bị hủy diệt vì cớ tội lỗi của họ (3:12).
Chúng ta có thể so sánh giữa năng lực được ban cho Michê (3:8) và cho chúng ta (Cong Cv 1:8). Sự ban năng lực nầy bao gồm:
1. Được đầy dẫy Đức Thánh Linh.
2. Có một sứ điệp quyền năng.
3. Bày tỏ sự ngay thẳng trong sứ điệp và đời sống.
4. Nhận được sức mạnh để ban rao sứ điệp.
5. Có sự can đảm để đối diện với sự bắt bớ.
15. Đọc Gie Gr 26:18-19MiMk 3:8 rồi trả lời các câu hỏi sau:
a. Kết quả sứ điệp của Michê là gì?
……………………………………………………………………………………………………………………………………
b. Điều gì đã khiến cho sứ điệp hậu quả như vậy?
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
c. Phần nào trong sự ban năng lực của Michê bạn cần có? Hãy xin Chúa điều đó trong giờ nầy……………………………………………………………………………………………………………………….
16. Hãy khoanh tròn mẫu tự của các câu ĐÚNG liên quan đến lời tiên tri của Michê trong đoạn 2 và 3.
a. Những người lãnh đạo dối và các tiên tri giả sẽ gặt điều họ đã gieo.
b. Những ai trung tín với Chúa sẽ thấy sự giải cứu.
c. Sự giải phóng sẽ đến bởi Đấng Mêsia.
d. Sứ điệp của một tiên tri thật nhất định sẽ được người nghe tiếp nhận.
e. Ngay cả tiên tri cũng phải tìm cách làm vừa lòng dân chúng để họ lo cho ác nhu cầu vật chất của người tiên tri.
f. Một tiên tri thật sẽ truyền phán sứ điệp của Đức Chúa Trời bằng quyền năng của Thánh Linh.
g. Một tiên tri thật vẫn có thể hiệu quả dầu không có quyền năng của Thánh Linh.
h. Lời tiên tri của Michê cho thấy việc rao giảng trong các thành phố hiện nay thật là quan trọng để xây một dân tộc hướng về Đức Chúa Trời.
i. Những lời hứa. Ta sẽ của Đấng Mêsia đã bị giới hạn đối với dân mà Michê đang giảng truyền cho.
NHỮNG LỜI DỰ BÁO VỀ SỰ VINH HIỂN
MiMk 4:1-7:20 Hailey 204-221
Nước của Đấng Mêsia
4:1-5:14 Hailey 204-212

NƯỚC CỦA ĐẤNG MÊSIA

Các lời tiên tri về nước của Đấng Mêsia khiến lòng tôi rộn lên niềm vui. Bạn có cảm nhận thế nào khi học đến các lời ấy? Bạn thường nghe người ta rao giảng hoặc dạy dỗ về lẽ thật nầy như thế nào? Nhất định chúng ta cần nhắc đến những lẽ thật nầy thường xuyên hơn.
Một lần nữa tôi lại phải không đồng ý với Hailey vì sự giới hạn của ông trong sự ứng nghiệm thuộc linh của các lời tiên tri nầy mà thôi (trang 205-206). Tạ ơn Chúa vì giai đoạn hiện tại của nước Đấng Christ trong đời sống của con dân Ngài. Nhưng chúng ta đang trông đợi ngày mà Chúa Cứu Thế sẽ trị vì trên đất ở tại Giêrusalem. Ngài sẽ đưa ra sự giải quyết công bằng những tranh chấp giữa vòng các dân tộc “Nước nầy sẽ chẳng giá gươm lên nghịch cùng các nước khác, và cũng không tập sự chiến tranh nữa” (4:3).
Michê đoạn 4 và 5 cũng cho chúng ta biết một số các biến cố phải xảy ra trước khi có nước vinh hiển của Đấng Mêsia. Trong 4:5 sự thờ hình tượng đối chọi với đặc ân được có mối tương giao đời đời với Đức Chúa Trời chân thật. 4:9-10 báo trước việc bị lưu đày qua Babylôn và sự trở về. 4:14 có lẽ là sự nhắc đến hai trường hợp về vua phu tù của Giuđa và về Chúa Cứu Thế khi Ngài bị vả vào má (Mat Mt 26:67; 27:30). MiMk 5:1 cho chúng ta thấy gốc tích của Đấng Mêsia là đời đời, thuộc về Đức Chúa Trời và phải được sanh ra ở tại Bếtlêhem (Đối chiếu với EsIs 9:6-7) Mat Mt 2:1-6).
17. Kể ra ba lời tiên tri trong MiMk 4:5 đã được ứng nghiệm từ lâu
…………………………………………………………………………………………………………………………
18. Giải thích sự ứng nghiệm hai lần trong Chúa Cứu Thế với tư cách Đấng Chăn Giữ và là sự bình an của chúng ta.
……………………………………………………………………………………………………………………………..
19. 4:3-4 có sự ứng nghiệm hiện tại hay tương lai? Hay cả hai?
…………………………………………………………………………………………………………………………….
Từ Chỗ Bị Xét Xử Đến Chiến Thắng
MiMk 6:1-7:20 Hailey 212-221
Trong Michê đoạn 6 và 7 chúng ta thấy Ysơraên bị đem ra xét xử ở trước mặt Đức Chúa Trời. Chúa đòi dân Ngài đến để hỏi họ vì sao họ từ bỏ Ngài. Ngài đã bày tỏ tình thương và sự nhân từ đối với họ khi đưa họ ra khỏi tình trạng nô lệ và ban đất cho họ.
Dân Ysơraên tưởng rằng họ có thể làm Chúa hài lòng bởi những của lễ của họ (6:6-7). 6:8 cho chúng ta biết điều Chúa thật sự đòi hỏi nơi một người là: làm sự công bình, ưa sự nhơn từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời – nói cách khác là Vâng Lời Ngài (Gia Gc 1:22). Đức Chúa Trời đã buộc tội Ysơraên vì sự gian lận, cường bạo, dối trá, thờ hình tượng, hối lộ, áp bức và tội phạm (MiMk 6:10-12; 7:2-6). Bản án dành cho họ là phải bị đổ nát, bị phỉ báng và bị xem khinh giữa vòng các nước (6:16).
20. Sự đáp ứng của đức tin và hy vọng dành cho Ysơraên theo Michê là gì? (7:7-13).
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Đức Chúa Trời đã cảm thúc Michê và các tiên tri khác nhắc đến lịch sử trong quá khứ của Ysơraên để chỉ cho dân sự thấy những sai phạm của họ và giúp họ nhờ cậy Đức Chúa Trời. Chúng ta cũng có thể dùng lịch sử Kinh Thánh như một giáo sư tốt nhất. Vì nó cho thấy hậu quả của tội lỗi và điều Chúa Cứu Thế làm cho dân sự Ngài.
7:18-20 đưa ra giải pháp cho nan đề của Ysơraên. Giải pháp đó chính là tình yêu của Đức Chúa Trời qua việc tha thứ các tội lỗi của họ. Chúng ta có thể tìm thấy nhiều thần học của Tân ước khắp nơi trong sách Michê. Chúng ta thấy Chúa là Đức Chúa Trời của sự thánh khiết song cũng là Đức Chúa Trời của sự cứu chuộc, thương xót, nhân từ, Đấng vui thích lòng thương xót, Ngài kỷ luật dân sự Ngài nhưng tha thứ và ban cho chúng ta hy vọng về nước hầu đến vinh hiển của Ngài. Trong Chúa Cứu Thế chúng ta sẽ dự phần các phước hạnh của nước ấy, và bấy giờ chúng ta có thể cầu nguyện với Ngài rằng “Nước Cha được đến, ý Cha được nên ở đất như trời” (Mat Mt 6:10).
21. Dùng đoạn Kinh Thánh trong 6:87:18-20 giải thích trong vở của bạn cách bạn trình bày cho một tội nhân giải pháp tốt nhất đối với tội lỗi là gì (Cũng xem Hailey 213-221).
a. Phần của tội nhân.
b. Phần của Đức Chúa Trời.
ĐỨC CHÚA TRỜI ĐƯỢC MẶC KHẢI QUA MICHÊ
22. Ôn lại biểu đồ mẫu trong Bài 2 (Khung 2.7) rồi hoàn tất biểu đồ dưới đây dành cho sách Michê (Khung 7.6) tuân theo cùng khuôn mẫu.

Bài Tập Tự Trắc Nghiệm

CÂU LỰA CHỌN . Khoanh tròn mẫu tự đứng trước câu trả lời đúng nhất của mỗi câu hỏi.
1. Michê và Êsai giống nhau về
a) Bối cảnh gia đình.
b) Cái nhìn về Đức Chúa Trời.
c) Những sự quan tâm và dính líu về mặt chính trị.
d) Yêu thích cuộc sống ở thành thị.
2. Người nào sau đây được mô tả là vị vua tốt?
a) Sanhmanasa
b) Acha
c) Ôsê
d) Giôtham
3. Michê là người đầu tiên nói tiên tri về sự hủy diệt thành Giêrusalem và sự phu tù của dân thành họ ở tại
a) Babylôn.
b) Asyri.
c) Êdíptô.
d) Syri.
4. Lời tiên tri nào sau đây về Đấng Mêsia đã được Michê phán truyền
a) Thời điểm ra đời của Ngài.
b) Sự ra đời bởi nữ đồng trinh.
c) Nơi Ngài được sinh ra.
d) Sự thương khó và sự chết của Ngài.
5. 6:8 dạy về điều nào sau đây.
a) Chúa chúng ta là Đức Chúa Trời thánh khiết.
b) Chúa Jêsus đang đồng trị với Đức Giêhôva.
c) Đức Chúa Trời đòi hỏi dân Ngài phải làm sự công bình, ưa sự nhơn từ và bước đi cách khiêm nhường với Ngài.
d) Chúa Jêsus sẽ cai trị các nước trong nước Đấng Mêsia của mình.
6. Michê đã sống để chứng kiến lời tiên tri nào sau đây?
a) Nước của Đấng Mêsia.
b) Sự hủy phá Samari.
c) Sự hủy phá Giêrusalem.
d) Cuộc lưu đày sang Babylôn.
7. Trong cách chơi chữ của Michê để mô tả điều mà các thành khác nhau sẽ phải trải qua, lời tiên tri của ông dành cho Bếtlêxen (Nhà Lân Cận) là gì?
a) Trần truồng và xấu hổ.
b) Phải lăn lóc trong bụi đất.
c) Sẽ không bước ra để đánh nhau.
d) Không còn là nơi che chở.
8. Phần nào sau đây trong các lời tiên tri của Michê nói về sự khôi phục cuối cùng của Ysơraên?
a) Phần chơi chữ của ông khi mô tả những điều mà các thành khác nhau sẽ phải trải qua.
b) Những lời hứa “Ta sẽ” của Đấng Mêsia.
c) Lời lên án những người lãnh đạo Ysơraên của Michê.
d) Việc ông ám chỉ đến cách đối xử của họ với người khác và những hậu quả cua nó (luật mùa gặt).
9. Điều nào sau đây giải thích những kết quả tức thì của lời tiên tri Michê?
a) Êxêchia và dân sự đã cầu nguyện và sự đoán phạt đã bị trì hoãn.
b) Giêrusalem đã bị hủy diệt.
c) Các tiên tri giả đã ăn năn và chấp nhận lời tiên tri của Michê.
d) Michê đã được ban cho một địa vị quyền hành và tôn trọng trong thủ đô.
10. Lời tiên tri nào sau đây của Michê về Đấng Mêsia có một sự ứng nghiệm trong tương lai?
a) Sự gìn giữ và sự bình an của Chúa Cứu Thế.
b) Chúa Cứu Thế bị vả nơi má.
c) Sự hủy diệt thành Giêrusalem.
d) Sự trị vì thế gian và sự hòa bình của Chúa Cứu Thế.

CÂU ĐÚNG SAI . Viết chữ Đ vào chỗ trống trước câu nào ĐÚNG. Viết chữ S vào chỗ trống nếu là câu SAI.
11-16 Điều nào sau đây mô tả đúng điều chúng ta biết về Michê?
…11 Một nông dân như Amốt.
…12 Một người đồng thời với Êsai.
…13 Viết sách vào khoảng năm 735-700 T.C.
…14 Một người bản xứ sống ở tại Giêrusalem.
…15 Một người yêu xứ sở của mình.
…16 Một người đầy dẫy Thánh Linh của Đức Chúa Trời.

ĐÁNH GIÁ TIẾN BỘ PHẦN 2

Trước khi tiếp tục bài 8, bạn hãy ôn lại từ bài 5 đến bài 7. Sau đó hãy trả lời các câu hỏi của Đánh Giá Tiến Bộ Phần 2, là trang bạn sẽ tìm thấy trong tập học viên của mình kèm với tờ trả lời dành cho nó. Tuân theo những chỉ dẫn trong tập học viên của bạn để trả lời các câu hỏi. Sau khi đã hoàn tất phần trả lời của mình, hãy nộp tờ trả lời của bạn cho giảng viên ICI của bạn, kèm với bất cứ các tài liệu nào khác đã nêu ngoài bìa tập học viên. Sau đó bạn có thể tiếp tục học Phần 3, từ bài 8 đến bài 10.

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học

11 a Đưa ra hai hàm ý: 1) Samari và Giêrusalem đã bị hủy diệt; 2) Đất được làm mới lại bởi lửa.
b. Nếp sống thánh khiết.
c. Có, sự ứng nghiệm lần thứ hai.
d. Các đống đổ nát, một nơi trồng vườn nho, một thửa ruộng bị cày.
e. Sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, là điều đòi buộc Ngài phải hình phạt tội lỗi.
1 c) Thần của Đức Chúa Trời ngự trên ông và ông đã phán truyền sứ điệp Đức Chúa Trời ban cho ông.
12 a) Tội lỗi phá hủy.
d) Chúng ta cần phải cầu nguyện, than khóc, …cảnh cáo.
2 b) Êsai.
d) Ôsê.
13 a 6) Phải lăn lóc trong bụi đất.
b 3) Trần truồng và xấu hổ.
c 8) Sẽ không bước ra (để đánh nhau).
D 1) Không còn là nơi che chở.
E 4) Đau đớn, chờ đợi sự giải cứu.
f 7) Yên ngựa thắng vào xe để chạy trốn.
g 5) Không đáng tin cậy trong sự bênh vực của quốc gia.
H 2) Bị chinh phục, bị chiếm hữu.
3 a Michê: Một người vùng quê mộc mạc; không quan tâm đến các công việc chính trị của thời cuộc. Êsai: Một người thành phố có quan hệ với các vua và quan; có tiếp xúc gần gũi với các công việc, các vấn đề trên thế giới.
b. Cả hai đều thấy Đức Giêhôva là Đấng cai trị tuyệt đối của các nước và loài người. Cả hai đều nhận biết sự thánh khiết tuyệt đối và sự oai nghiêm của Chúa mình cùng tính chắc chắn của sự đoán phạt Ngài.
14 a: C từ Đức Chúa Trời.
b, c, d, e: N từ những người nước ngoài.
4 a 1) Asyri.
B 5) Ysơraên, xấu.
c 1) Asyri.
D 1) Asyri.
E 3) Giuđa, xấu.
f 5) Ysơraên, xấu.
g 2) Giuđa, tốt.
h 1) Asyri.
I 2) Giuđa, tốt.
15 a Êxêchia và dân sự cầu nguyện, và sự đoán phạt bị hoãn lại
b. Quyền năng của Đức Thánh Linh.
c. Câu trả lời của bạn.
5 a Dưới đời Acha: Thờ hình tượng và giả hình. Dưới thời vua Êxêchia. Phục hưng và cải cách.
B Bất công và bại hoại.
e Các quan xét đồi bại, những tổn thất do chiến tranh với Ysơraên, bị Asyri xâm lăng.
16. a, b, c, f, h là các câu trả lời đúng.
6. Bởi vì những sự cải cách tượng trưng cho sự tuân giữ chủ yếu là các hình thức bề ngoài và các lễ nghi tôn giáo chứ không phải là sự ăn năn thật đến từ tấm lòng chân thật.
17. Phu tù tại Babylôn; Chúa Cứu Thế được sinh ra tại Bếtlêhem, Ngài bị vả vào má.
7. Câu trả lời của bạn phải giống như vầy:
a Đòi buộc sự thánh khiết trong dân sự Ngài.
B Có liên quan đến cách chúng ta đối xử với người khác. Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ bày tỏ tình yêu của Ngài đối với người khác.
C Ngài đang đồng trị với Đức Giêhôva, Ngài sẽ được sinh tại Bếtlêhem, và sẽ cai trị muôn dân trong nước Đấng Mêsia của mình.
18. Về mặt thuộc linh hiện nay: Sự chăm sóc và sự bình an của Chúa Cứu Thế. Về nghĩa đen trong tương lai: Trị vì thế giới và sự bình an.
8 c) Dường như Babylôn không phải là mối đe dọa của họ nhiều như là Asyri.
19. Tương lai.
9 a Amốt.
b Ôsê.
C Êsai.
20. Tin cậy nơi Chúa, chấp nhận hình phạt của Ngài, trông đợi sự giải cứu của Ngài.
10. Qua các khải tượng Chúa ban.
21. Câu trả lời của bạn. Còn đây là câu trả lời của tôi:
a Đức Chúa Trời không muốn việc dâng các của lễ ở hình thức bề ngoài nhưng một tấm lòng thực sự ăn năn sẽ khiến cho tội nhận làm điều công bình, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời, vâng theo ý muốn Ngài.
B Đức Chúa Trời của sự thánh khiết đã cung ứng của lễ trọn vẹn cho tội lỗi loài người, là Chính Con Ngài, Đấng Mêsia, Chúa Cứu Thế Jêsus. Ngài đã làm điều đó bởi tình yêu vô tận và lòng thương xót dành cho tội nhân. Vì vậy, tình yêu và lòng nhân từ của Ngài đã cung ứng giải pháp tốt nhất cho tội nhân.
22. Câu trả lời của bạn phải giống với các câu trong biểu đồ sau đây:

SÔPHÔNI – TIÊN TRI CỦA SỰ ĐOÁN XÉT CHUNG

Bắt đầu phần nầy chúng ta sẽ học về một giai đoạn mới trong lịch sử của dân Chúa; vì dân Ysơraen không chịu ăn năn trước những lời cảnh cáo của Amốt, Ôsê, Michê và Êsai, đã đi vào tình trạng phu tù ở tại Asyri (722 TC). Các lời tiên tri về sự hủy diệt dân tộc đã được ứng nghiệm. Tại nước Giuđa, Đức Chúa Trời đã dùng chức vụ của Êsai và Michê để khuyến khích vua Êxêchia và dân sự đặt lòng tin cậy nơi Đức Giêhôva. Kết quả là Đức Chúa Trời đã tiêu diệt đội quân của vua Asyri, Sanchêríp và Giuđa được thoát khỏi cảnh phu tù vào lúc ấy (701 TC). Gần một thế kỷ đã trôi qua kể từ khi Samari sụp đổ. Con trai của nhà vua nhân từ Êxêchia là Manase, đã dẫn dắt một thế hệ Giuđa mới mẽ lìa xa Đức Chúa Trời trong sự thờ thần tượng một lần nữa. Lại một lần nữa, dân sự đi theo người lãnh đạo họ vào con đường sai lạc. Một lần nữa, Đức Chúa Trời dấy lên các tiên tri để cảnh cáo họ về sự đoán phạt hầu đến, và hướng họ đến sự cứu chuộc của Ngài. Có thật nhiều điều để chúng ta học hỏi từ các sứ điệp của những nhà tiên tri dành cho một dân ương ngạnh!
Gần như Giêrêmi và Sôphôni bắt đầu chức vụ của họ cùng một lúc. Chắc chắn là họ đã đóng một phần rất quan trọng trong cuộc phục hưng suốt đời trị vì của vua Giôsia. Tuy nhiên, Sôphôni vẫn nói về sự đoán phạt. “Ngày của Đức Giêhôva”. Chúng ta hãy lắng nghe khi Sôphôni công bố sứ điệp mạnh mẽ của ông. Chúng ta cần nghe kỹ, bởi vì có nhiều điều để phán về các sự kiện có thể xảy ra rất sớm vào thời đại chúng ta.

Giới Thiệu Sách Sôphôni
Tác Giả và Niên Đại
Bối Cảnh Lịch Sử
Tính Độc Đáo và Sứ Điệp
Ngày Đoán Phạt và Sự Hủy Diệt
Sự Đoán Phạt Trên Cả Đất
Sự Đoán Phạt Nghịch cùng Giuđa
Sự Đoán Phạt Nghịch cùng Các Nước
Sự Đoán Phạt Nghịch Cùng Giêrusalem
Ngày Giải Cứu và Vui Mừng
Đức Chúa Trời Được Mặc Khải Qua Sôphôni

Khi học xong bài nầy bạn sẽ:
• Liên hệ được sứ điệp của Sôphôni với bối cảnh lịch sử của nó để thấy tầm quan trọng của chức vụ ông.
• Giải thích được lời tiên tri bao gồm nhiều yếu tố về Ngày Của Đức Giêhôva.
• Thảo luận được những lời cảnh cáo và kêu gọi trong Sôphôni để ứng dụng cho thời đại chúng ta và sử dụng những lời đó trong đời sống và chức vụ của bạn.
• Mô tả được tương lai của “dân sót” trong ánh sáng của Tân ước.
• Hiểu được điều mặc khải về tâm tánh của Đức Chúa Trời trong Sôphôni.

  1. Đọc qua sách Sôphôni và lưu ý những từ nào hoặc câu nào gây ấn tượng đặc biệt với bạn. Đọc IISửký 30-35, IICácvua đoạn 22-23, và đọc Hailey 222-270 khi được yêu cầu trong phần khai triển bài học.
    2. Học tập phần khai triển bài học theo các thủ tục đã được cho ở bài 1.
    3. Bảo đảm phải tra xem phần từ vựng để tìm định nghĩa của bất cứ từ then chốt nào mới lạ đối với bạn.
    4. Làm bài tập tự kiểm tra ở cuối bài học nầy và kiểm lại cẩn thận các câu trả lời của bạn với phần giải đáp cho sẵn trong tập học viên. Ôn lại chỗ nào bạn trả lời chưa đúng.
    – sự gớm ghét
    – tự mãn
    – đồi bại
    – sự ô uế
    – làm suy đồi

GIỚI THIỆU SÔPHÔNI
SoXp 1:1-3:20 Hailey 222-226
Tác giả và Niên Đại
Sôphôni hẳn phải được sinh ra trong đời trị vì của Manase có lẽ là vào thời gian vua nầy đang làm đầy dẫy Giêrusalem “huyết vô tội”, giết dân của Đức Chúa Trời (IIVua 2V 21:16). Chúng ta nhìn thấy đức tin của cha mẹ ông đặt nơi sự che chở của Đức Chúa Trời khi họ đặt tên cho ông là Sôphôni có nghĩa là “Đức Giêhôva giấu” (hay Đức Giêhôva đã giấu”) hay là “của báu của Đức Giêhôva”. Đức Chúa Trời hết sức quý trọng con người đã bước vào thế gian nầy để cứu giúp đưa dân Giuđa trở lại với Đức Giêhôva. Đức Chúa Trời đã bảo vệ ông.
Bảng gia phả được chép về Sôphôni là dài nhất trong số hết thảy các tiên tri, cho thấy ông là chắt của vua Êxêchia. Việc ông thuộc hoàng tộc, một người bà con với Giôsia, chắc chắn sẽ khiến cho một số người xem trọng sứ điệp của ông hơn. Điều đó cũng cho ông sự đi lại dễ dàng hơn với nhà vua và các quan chức khác để ảnh hưởng Chúa cho họ. Nhiều lần Đức Chúa Trời đã dùng bối cảnh của chúng ta để làm sáng danh Ngài, để đến với những người bà con và bạn bè của chính chúng ta. Có thể Sôphôni là công cụ mà Đức Chúa Trời dùng để đưa Giôsia đến với Đức Chúa Trời.
Dường như việc rao giảng của Sôphôni ở vào đầu giai đoạn trị vì của Giôsia đóng một vai trò hết sức trọng yếu trong việc giúp đưa dân tộc nầy trở về với Đức Chúa Trời. Ông không đề cập đến cuộc cải cách tôn giáo lớn mà Giôsia đã hoàn thành vào khoảng năm 622 T.C. Nhưng sự giảng truyền của ông chắc chắn đã có một phần quan trọng trong đó. Niên đại của những sứ điệp trong sách của ông có lẽ là vào khoảng năm 630 – 625 T.C.
1. Hailey lấy lý do nào để gợi ý việc Sôphôni không nhắc đến các cuộc cải chánh của Giôsia? (trang 225).
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. Dựa trên các niên đại được chấp nhận cho các sứ điệp của Sôphôni, bạn có đồng ý với lập luận của Hailey không? Giải thích.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
Chúng ta tin rằng quê hương của Sôphôni là Giêrusalem; ông rất quen thuộc với các điều kiện sống tại đó. Ông cũng đã nhắc đến Giêrusalem là “nơi nầy” (1:4), vì vậy chúng ta biết ông đang rao giảng tại đó. Là một thành viên trong tầng lớp cai trị, Sôphôni có một sự hiểu biết tuyệt vời về lịch sử của các dân tộc xung quanh và của chính dân tộc mình. Ông tin rằng họ thảy đều bị suy đồi trong ánh sáng của những gì ông đã biết về họ. Ông thấy Đức Chúa Trời là Đấng công bình khi đối xử nghiêm khắc với Giuđa cũng như với các dân tộc khác. Song đồng thời ông cũng cho thấy một tương lai kỳ diệu dành cho dân sót đã trở về với Đức Chúa Trời.
Sôphôni thường được gọi là “thầy giảng đạo thánh khiết, một nhà truyền giáo nóng cháy”. Ông rõ ràng là đã nhìn thấy những sự kinh khiếp của tội lỗi và đã rao giảng Đức Chúa Trời ghét tội lỗi và sẽ hình phạt tội lỗi như thế nào.
3. Ý nghĩa tên gọi của Sôphôni cho thấy có thể ông
a) Không xuất thân từ Giêrusalem.
b) Không biết các cải cách của Giôsia.
c) Là một thầy tế lễ ở tại Giêrusalem, người đã ảnh hưởng đến Vua Giôsia rất nhiều.
d) Được sinh ra vào lúc Manase giết nhều người vô tội.
4. 1:1 cho thấy Sôphôni có quan hệ thế nào với vua Êxêchia.
…………………………………………………………………………………………………………………………………..

Bối Cảnh Lịch Sử
IIVua 2V 22:1-23:37; IISu 2Sb 30:1-35:26 Hailey 222-225.
Chúng ta đã thấy thể nào Đức Chúa Trời sử dụng Êsai, Michê và Êxêchia để đưa Giuđa trở về cùng Chúa. Kết quả là, khi Ysơrarên bị rơi vào cảnh phu tù, thì Giuđa còn được thương xót. Vua Êxêchia đã làm nhiều điều để hủy phá việc thờ hình tượng khắp nước Giuđa, song mỗi một thế hệ mới phải tự do quyết định họ có muốn hầu việc Đức Chúa Trời hay không. Con trai vua Êxêchia, là Manase đã làm việc để khôi phục lại tất cả những gì cha ông đã phá hủy. Ông ta cho xây lại các nơi cao và các bàn thờ của các thần ngoại bang là Kêmóc, Minhcôm, Baanh, và Ạttêrít. Thậm chí ông còn đặt tên con trai mình là Amôn, theo tên một trong các thần của Êdíptô.
Chúng ta nghĩ đến Manase như là một điển hình nổi bật về lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Ông đã cai trị trên Giuđa suốt trên năm mươi lăm năm lâu hơn vua nào hết. Vì cớ sự gian ác của ông, Đức Chúa Trời đã để cho ông bị bắt như một tù binh sang Asyri trong một số năm. Tại đó “trong sự hoạn nạn của mình” ông ta đã trở lại cùng Chúa và quy phục Ngài hoàn toàn (IISu 2Sb 33:12, 13). Đức Chúa Trời khôi phục nước lại cho người, tại đó, người đã cố gắng sửa đổi những điều ác mình đã làm, tuy nhiên, sự thờ hình tượng mà người đã lập vẫn tiếp tục phát triển. Amôn, con trai người, đã đẩy mạnh việc thờ thần tượng trong suốt hai năm trị vì của ông.
Con trai Amôn là Giôsia, lên làm vua khi mới được tám tuổi. Ông cai trị 31 năm (639-608 TC). Ông đã bắt đầu tìm kiếm Chúa khi được mười sáu tuổi, vào cùng khoảng thời gian mà Giêrêmi và Sôphôni khởi sự chức vụ. Ông cùng hai vị nầy cùng nữ tiên tri Hunđa giúp đỡ trong một chương trình có hệ thống mà ông đã bắt đầu bốn năm sau đó để đưa Giuđa trở về với Đức Chúa Trời. Đây là cuộc cải cách tôn giáo triệt để nhất trong lịch sử Giuđa. Những người cải chánh đã đi khắp Giuđa, thậm chí trong Ysơrarên nữa để phá hủy các hình tượng và đền thờ chúng. Nhưng chỉ dẹp bỏ hình tượng thì chưa đủ. Người dân cần phải hiểu biết về Đức Chúa Trời chân thật! Giôsia thanh tẩy đền thờ và cho tu sửa lại. Tại đó những người làm việc đã tìm được quyển sách Luật Pháp của Đức Chúa Trời. Việc dạy luật pháp đã đem lại sự ăn năn và sự phục hưng.
5. Để làm nền tảng cho bài tập nầy, bạn hãy đọc PhuDnl 28:1-29:29 IIVua 2V 22:1-23:37 IISu 2Sb 30:1-35:26. Sau đó hãy khoanh vòng các mẫu tự đứng trước câu nào ĐÚNG dựa trên các đoạn Kinh Thánh ấy.
a. Mặc dầu Giôsia đã đem lại sự cải cách cần thiết, song đã quá trễ. Sự đoán phạt của Chúa dành cho tội không vâng lời như đã được mô tả trong Phục Truyền đoạn 28 và 29 sắp sửa giáng xuống.
b. Những cải tổ của Giôsia không được mở rộng trong các thành của nước phía Bắc và dân sót còn lại tại đó.
c. Những hành động của Giôsia khi nghe đọc Luật Pháp đã cho thấy sự đau buồn lớn của ông trước tình trạng gian ác của dân sự và của vua trước đây.
d. Dầu Giôsia đã cố gắng sửa lại những sai phạm của dân sự đối cùng Đức Giêhôva, ông đã sống để chứng kiến dân tộc mình bị lưu đày.
e. Kinh Thánh cho biết không một vua nào trước hoặc sau Giôsia đã trở lại cùng Đức Giêhôva như ông đã làm với cả tấm lòng, linh hồn và sức lực.
f. Lễ Vượt Qua theo sau cuộc cải cách là buổi lễ lớn nhất kể từ thời của Samuên; cả dân sự từ Giuđa lẫn Ysơrarên đều đến dự lễ.
g. Giôsia phá hủy hoàn toàn tất cả những nơi thờ phượng ngoại giáo và trừ dẹp tất cả các thầy tư tế ngoại giáo.
6. Theo khung 8.2, điều gì đang xảy ra trên hiện trường quốc tế với các cường quốc thế giới vào lúc nầy?
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
7. Nhà tiên tri nào nói tiên tri đầu tiên về sự dấy lên của Babylôn với tư cách một cường quốc trên thế giới?
a) Ôsê.
b) Michê.
c) Sôphôni.
d) Giêrêmi.
Tính Độc Đáo và Sứ Điệp
Hailey 225-228
Chúng ta đã thấy sự độc đáo trong SoXp 1:1. Nó truy nguyên dòng dõi của vị tiên tri cho đến Êxêchia, ông tổ của Sôphôni, và cho thấy, chúng ta tin như thế, rằng ông thuộc dòng quý tộc, thuộc hoàng tộc Giuđa.
Sôphôni bắt đầu sách của ông với một sứ điệp đáng kinh khiếp về Ngày của Đức Giêhôva, thời điểm đoán phạt. Đức Chúa Trời sẽ đổ cơn thịnh nộ của Ngài trên hết thảy các dân. Điều nầy sẽ đem lại sự hủy diệt cho cả thế gian và ảnh hưởng đến mọi sinh vật sống trên đất, kể cả loài người. Những lời tiên tri về sự đoán phạt hầu đến nầy có một sự ứng nghiệm bao gồm nhiều phần. Một phần của sự ứng nghiệm nầy rất gần với sự hủy diệt quốc gia bởi người Babylôn. Điều nầy đã bị trì hoãn lại cho đến sau khi Giôsia băng hà vì cớ ông và dân sự đã trở lại cùng Đức Chúa Trời. Sự ứng nghiệm lớn hơn sẽ xảy đến trong Cơn Đại Nạn, và cuối cùng trong sự phục hồi lại đất bởi lửa.
Sứ điệp của Sôphôni về sự đoán phạt chung cho mọi người thấy quyền tối thượng của Đức Chúa Trời trên các nước. Nhiều người tưởng rằng các thần khác nhau chăm lo cho các dân tộc khác nhau, nhưng Sôphôni đã trình bày Đức Chúa Trời như là Đấng Tối Cao trị vì trên hết thảy dân cư của đất. Mặc dầu nhiều người sẽ bị diệt mất vì tội lỗi của họ, một dân sót lại của nhiều nước sẽ được cứu.
8. Mục đích khả thi của bảng gia phả khá dài của Sôphôni là để
a) Chứng minh dòng dõi nhà vua của ông.
b) Cho biết khoảng thời gian mà ông đã viết sách.
c) Bày tỏ những tiêu chuẩn của ông với tư cách một tiên tri.
d) Hậu thuẫn cho đặc quyền rao bảo của ông đối với sự gian ác của dân sự.
9. Phần nào sau đây trong sứ điệp của Sôphôni có một sự ứng nghiệm bao gồm nhiều phần?
a) Ngày của Đức Giêhôva.
b) Sự đoán phạt chung cho mọi người.
c) Dân sót được chuộc.
10. Điều gì sẽ là sự ứng nghiệm sau cùng?
………………………………………………………………………………………………………………………………….
NGÀY CỦA SỰ ĐOÁN PHẠT VÀ HỦY DIỆT
SoXp 1:1-3:8 Hailey 226-243
Sự Đoán Phạt Trên Cả Trái Đất
1:1-3, 14-18; Hailey 226-229, 232-233
Sôphôni bắt đầu sách của ông cũng như các tiên tri khác đã bắt đầu, bằng cách chỉ ra nguồn gốc sứ điệp của mình: “Nầy là Lời Đức Giêhôva phán cùng Sôphôni”. Thật là một lời đáng sợ! Sôphôni thình lình đưa ra lời tuyên phán với sức mạnh và uy quyền lớn lao lời của Đức Chúa Trời về sự đoán phạt cả thế gian. Chủ đề của sách được đưa ra trong 1:2-3.
Ngày của Đức Giêhôva là thời điểm của sự đoán phạt. Hết thảy mọi tạo vật đều bị ảnh hưởng sâu đậm bởi tội lỗi là điều cực kỳ làm Chúa buồn bực. Để thanh tẩy đất, Ngài sẽ quét sạch mọi sự sống trên đất, cả người lẫn thú vật. Chúng ta nhìn thấy sự hủy diệt như là một hành động trực tiếp của Đức Chúa Trời. Ngài thường dùng và đã từng dùng nhiều phương cách đoán phạt khác nhau, nhưng sự đoán phạt do nơi Ngài mà đến.
Đối với Giuđa, Đức Chúa Trời sẽ dùng đội quân Babylôn như đã được mô tả trong 1:14-18. Ngày của Đức Giêhôva đối với họ đã “gần” rồi (1:14), nhưng sứ đồ Phaolô còn nói về một ngày trong tương lai ở ITe1Tx 5:2-3. Ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm trong ban đêm vậy. Khi người ta sẽ nói rằng “Bình hòa và an ổn”, thì tai họa thình lình vụt đến như sự đau đớn xảy đến cho người đàn bà có nghén, và người ta chắc không tránh khỏi đâu.
Chúng ta hãy xem xét các sự kiện trong Ngày của Đức Giêhôva được Sôphôni mô tả. Đó sẽ là một ngày:
1. Kêu khóc đắng cay SoXp 1:14.
2. Những người mạnh dạn kêu khóc 1:14.
3. Thạnh nộ 1:15.
4. Hoạn nạn và buồn rầu 1:15.
5. Hủy phá và hoang vu 1:15.
6. Tối tăm và mờ mịt 1:15.
7. Mây mù và sự mờ mịt 1:15.
8. Tiếng kèn và báo giặc 1:16.
9. Máu bị đổ ra 1:17.
10. Thạnh nộ của Đức Giêhôva 1:18.
11. Lửa ghen của Đức Giêhôva.
12. Loài người và loài thú bị diệt sạch 1:2-3.
13. Cả thế gian đều bị thiêu nuốt 1:18.
14. Sự kết thúc thình lình của mọi dân cư trên đất 1:18.
11. Điều nào trong danh sách kể trên sẽ không xảy đến cho tới thời điểm được sứ đồ Phaolô nói đến?
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Nhưng dầu thế nào, Đức Chúa Trời cũng gìn giữ và giải cứu một “dân sót” trung tín trong mỗi kỳ đoán phạt. Phaolô bảo đảm rằng chúng ta sẽ được giải cứu khỏi cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời sắp phải đổ ra trên đất. Sự bắt bớ dữ dội và sự chịu khổ có thể đến trước thời kỳ đó, nhưng tôi tin rằng Hội Thánh sẽ được cất lên lúc Chúa Cứu Thế đến, để thoát khỏi Cơn Đại Nạn trong ngà thạnh nộ của Đức Chúa Trời “Vì Đức Chúa Trời chẳng định sẵn cho chúng ta bị cơn thạnh nộ, nhưng cho được sự giải cứu bởi Đức Chúa Jêsus Christ, Chúa chúng ta” (ITe1Tx 5:9).
12. Hãy giải thích bằng cách nào mà “Ngày của Đức Giêhôva” lại gần trong Giuđa trong thời của Sôphôni.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
13. So sánh lời mô tả của Sôphôni về Ngày của Đức Giêhôva với KhKh 6:1-17; 8:6-9:21; 11:13-19; 16:1-21. Lời mô tả của ông thích hợp thế nào với thời kỳ Đại Nạn được thấy trong Khảihuyền?
Sự Đoán Phạt Nghịch Cùng Giuđa
SoXp 1:4-2:3 Hailey 228-235
Có lẽ bạn còn nhớ rằng Amốt đã nói tiên tri trước hết về sự đoán phạt trên các dân khác, và sau đó mới đưa ra bài học cho Ysơrarên và Giuđa. Sôphôni bắt đầu với những lời buộc tội chính dân tộc mình, rồi mới đi sang các dân khác. Cả hai đều nhìn thấy mọi dân tộc đều là thần dân của Đức Chúa Trời và đã phạm tội vì vi phạm các mạng lệnh công chính của Ngài.
14. Bạn thấy điều gì là lời buộc tội chính của Đức Chúa Trời nghịch cùng Giuđa trong sách Sôphôni?
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Con người vốn có lòng mộ đạo, được Chúa tạo dựng để thờ phượng. Satan đã tìm cách làm sai lạc niềm khao khát thờ phượng ấy, đưa lòng mong muốn thờ phượng của con người xa khỏi Đức Chúa Trời là chân thần và hướng họ đến các thần giả dối. Đây là điều ma quỷ đã làm ở tại Giuđa. Dân sự xưng rằng họ thờ phượng Đức Chúa Trời, nhưng thật ra họ đang cầu khấn với các thần của các đạo khác. Thật đáng buồn vì một dân đã từng biết Đức Chúa Trời lại đi nhận các đạo giả dối. Hình thức thờ phượng trong các tôn giáo nầy hết sức đồi bại và vô luận. Biểu đồ (8.4) cho thấy hết thảy những vật gì có liên hệ đến các đạo giả dối đều bị Giôsia hủy diệt trong cuộc cải tổ của ông (xem IIVua 2V 23:1-37).

NHỮNG ĐIỀU BỊ HỦY DIỆT – 23:1-37

  1. Nghiên cứu biểu đồ (Khung 8.4) và SoXp 1:1-2:3 và trả lời các câu hỏi sau đây:
    a. Những điều nào được liệt kê trong biểu đồ trên đã tồn tại trong Giuđa khi Chúa phán qua Sôphôni nghịch cùng Giuđa?
    …………………………………………………………………………………………………………………………………
    b. Thái độ của nhiều người về các điều kiện sống lạ gì (1:12)?
    …………………………………………………………………………………………………………………………………..
    c. Thái độ của Đức Chúa Trời ra sao (1:18)?
    ………………………………………………………………………………………………………………………………………
    16. Điều nào sau đây có thể giải thích đúng nhất tính hiệu quả của sứ điệp Sôphôni dành cho Giuđa?
    a) Sứ điệp đến quá muộn để có thể đem lại sự thay đổi đáng kể vào.
    b) Sứ điệp đã giúp Giuđa bảo vệ chính họ khỏi cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời được thực hiện qua các dân tộc khác.
    c) Nó hẳn đã có một vài trò quan trọng trong việc chuẩn bị dân sự cho việc làm mới lại giao ước và việc phá diệt các hình tượng.
    Chúng ta phải nhớ rằng các sứ điệp được chép trong Kinh Thánh không phải chỉ là những gì các tiên tri rao giảng. Chúng ta tin chắc rằng Giêrêmi, Hunđa, Nahum, và Sôphôni đang kêu gọi dân sự ăn năn trước và trong sáu năm cải cách của Giôsia. Sau khi quyển Sách Luật Pháp được tìm thấy, có lẽ họ đã đọc các đoạn trong Phụctruyền 28-29 cho dân sự bất cứ nơi nào họ đi đến. Chúng ta nghe những âm vang của nó trong 1:13, 17. Giao ước đã bảo đảm sẽ ban phước khi dân sự Chúa vâng theo Ngài, nhưng sự hoạn nạn và lưu đày theo sau nếu họ xây về các thần khác. Bây giờ Chúa sẽ hình phạt sự thờ thần tượng của họ.
    17. Dựa vào lời giải thích của Hailey, hãy ghép cặp ba loại người thờ phượng được nhắc đến trong 1:5-6 (phải) với những định nghĩa về họ (trái).
    …a Lòng trung thành bị phân chia giữa Đức Chúa Trời với các thần giả dối.
    …b Đã bỏ lòng trung thành với Đức Giêhôva.
    …c Thờ tạo vật của Đức Chúa Trời thay vì thờ phượng Đấng Tạo Hóa.
  2. Hy vọng khả thi nào Sôphôni đưa ra trong 2:1-3?
    …………………………………………………………………………………………………………………………………..
    Chúng ta đã thấy rằng dưới đời vua Giôsia dân sự đã thật sự làm mới lại giao ước của họ với Đức Chúa Trời và dẹp bỏ các thần tượng của họ. Kinh Thánh cho biết họ trung thành với Đức Chúa Trời bao lâu mà Giôsia còn sống – ít nhất là từ năm thứ mười tám của đời trị vì của ông cho đến năm thứ ba mươi mốt, hay là trong 13 năm (IISu 2Sb 34:33). Điều nầy nói với tôi về tầm quan trọng của việc thực hiện tất cả những gì mình có thể làm để giúp cho những người lãnh đạo Quốc gia tìm gặp Chúa và vâng theo Ngài.
    Sự Đoán Phạt Các Nước
    2:14-15 Hailey 227, 235-240
    Ngày của Đức Giêhôva hầu đến không những cho Giuđa mà còn cho các dân tộc chung quanh nữa. Các đội quân của Nêbucátnếtsa sẽ xâm lăng và chinh phục Giuđa và các nước lân cận nó, thiết lập Đế Quốc Tân Babylôn trong vùng Trung Đông. Điều Amốt và Sôphôni đã nói tiên tri về họ chẳng bao lâu nữa phải được ứng nghiệm.
    Người Philitin đã là kẻ thù của dân Chúa suốt nhiều thế kỷ. Vua Saulơ và Đavít đã đánh nhiều hơn với họ. Amốt đã tố cáo họ vì họ đã bắt lấy những cộng đồng dân sự và đem bán họ như các nô lệ. Họ đã chứng kiến nhiều công việc của Đức Chúa Trời, song vẫn cứ là những kẻ thù nghịch Đức Chúa Trời và sẽ bị hủy diệt bởi Ngài.
    Hai dân Môáp và Amôn đã bắt đầu trong sự loạn luân (SaSt 19:30-38) và cứ tiếp tục trong khuôn mẫu ấy. Sự thờ hình tượng của họ thật dâm đãng và đồi bại, một sự đáng gớm ghiếc đối với Đức Chúa Trời. Họ phải bị hủy diệt. Xứ sở của họ hiện nay bị hoang vu với rất ít chứng tích về các dân tộc lớn đã từng sống ở đó.
    Êthiôpi (Cúc) là dân hùng mạnh lúc bấy giờ, kiểm soát một số các nước khác, kể cả Aicập. Êthiôpi và các nước ở dưới nó đều sẽ phải ở dưới quyền cai trị của Babylôn trong vòng hai mươi năm của lời tiên tri nầy.

ĐỨC CHÚA TRỜI ĐOÁN XÉT CÁC DÂN
SaSt 2:4-15; AmAm 1:6-2:3
Asyri là dân tộc hùng mạnh nhất lúc bấy giờ, chúa tể của vùng Trung Đông. Thủ đô của nó, Ninive đã trở lại với Đức Chúa Trời khi Giôna rao giảng vào năm 780 TC. Và được cứu khỏi sự hủy diệt. Bấy giờ sau 150 năm, nó đã lìa xa Đức Chúa Trời, kiêu ngạo, độc ác và xứng đáng với sự hình phạt của Ngài. Một lần nữa, Đức Chúa Trời phán với họ qua tiên tri Nahum và Sôphôni, nhưng lần nầy Asyri đã không ăn năn. Trong khoảng mười lăm năm, họ bị Babylôn chinh phục.
Những sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đang được thực hiện qua lịch sử. Ngài dùng lịch sử để tỏ cho thế giới biết rằng Lời Ngài là thật và Ngài đang tể trị trên các nước. Chúng ta có thể dựa vào điều Ngài phán. Vì cớ những lời tiên tri nầy đã được ứng nghiệm nên chúng ta có thể mong đợi sự ứng nghiệm của tất cả những lời tiên tri khác trong Kinh Thánh.
19. Giả sử bạn sắp sửa dạy một bài học Kinh Thánh nhấn mạnh đến các lẽ thật về Đức Chúa Trời. Dựa trên những gì Sôphôni và Amốt đã nói tiên tri về sự đoán phạt các dân, hãy viết một câu nói để hậu thuẫn cho mỗi lẽ thật sau đây về Đức Chúa Trời.
a. Đức Chúa Trời biết rõ tương lai.
…………………………………………………………………………………………………………………………..
b. Đức Chúa Trời phán xét các dân.
……………………………………………………………………………………………………………………………
c. Đức Chúa Trời thi hành bản án của Ngài.
…………………………………………………………………………………………………………………………….
Sự Đoán Phạt Nghịch Cùng Giêrusalem
SoXp 3:1-7 Hailey 240-242
Trong đoạn 1 chúng ta thấy những lời buộc tội của Đức Chúa Trời nghịch cùng dân Giuđa vì sự thờ hình tượng. Bây giờ Đức Chúa Trời phán qua Sôphôni với những kẻ chịu trách nhiệm nặng nhất về tình trạng của đất nước. Những người lãnh đạo Giuđa trong chính quyền và tôn giáo.
Những lời cáo tội của Đức Chúa Trời nghịch cùng Giêrusalem có thể được đem ra nghịch cùng nhiều thành phố ngày nay, hoặc ít ra là đối cùng nhiều nhân vật trong các vị trí lãnh đạo. Những người lãnh đạo phải chịu trách nhiệm trước Chúa về cách họ hoàn thành các bổn phận của mình cùng phương hướng mà họ dẫn dắt người khác.
20. Ba loại tội phổ biến bị lên án nghịch cùng Giêrusalem là gì? (3:1).
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
21. Ghép cặp mỗi người lãnh đạo hoặc nhóm người bị Chúa tố cáo trong 3:1-7 (phải) với tội lỗi mà mỗi thành phần đó phạm (trái).
…a Gàn dở.
…b Làm ô uế nơi thánh
…c Không nghe lời ai.
…d Sư tử gầm thét hà hiếp dân vì tư lợi.
…e Là những kẻ dối trá.
…f Làm quanh quẹo luật pháp.
…g là muông sói nuốt trọng mồi (dân sự họ)
…h Không nhận sự sửa dạy.
…i Không nhờ cậy Đức Giêhôva, không đến gần Đức Chúa Trời.

Sôphôni nói rằng kẻ bất nghĩa phạm tội không biết xấu hổ, và sốt sắng làm sự bại hoại! Dân sự phải rất tội lỗi nên mới chẳng còn biết xấu hổ nữa. Nhưng ngày nay nếp sống vô luân được thế gian trình bày như là một “lối sống thay đổi”. Dối trá, gian lận, hối lộ, đồi bại trong làm ăn và trong chính quyền, phạm luật pháp, nhiều người xem những điều đó là cần thiết để được thành công trong đời. Đức Chúa Trời đã cảnh cáo Giêrusalem (3:6-7) và đã cảnh cáo chúng ta bằng sự đoán phạt các dân tội lỗi. Song nhiều người vẫn “sốt sắng làm các việc bại hoại”.
Bạn có thể làm gì trong cộng đồng để giúp sửa lại tình trạng đáng xấu hổ nầy? Với tư cách người giảng đạo công bình bạn có thể làm gương và dẫn đưa những người khác đến chỗ ăn năn và đầu phục Chúa cùng đời sống phải lẽ mà Ngài ban cho. Là một công dân, bạn cũng có những cơ hội để dùng ảnh hưởng của mình nghịch lại tội lỗi và ảnh hưởng cho Chúa.
NGÀY GIẢI CỨU và VUI MỪNG
3:8-20 Hailey 227, 242-247
Sau sứ điệp đoán xét mạnh mẽ, Sôphôni kết thúc với một sứ điệp hùng hồn về sự chiến thắng và khôi phục. Thật là một điều tương phản giữa những lời buộc tội Giêrusalem và tình trạng được khôi phục của họ trong sự trị vì một ngàn năm của Chúa Cứu Thế! Dân Chúa phải ngửa trông Ngài với niềm hy vọng cơn thạnh nộ của Ngài sẽ đổ xuống (3:8) nhưng dân sót của Ngài từ nhiều nước sẽ được cứu và được thanh tẩy (3:9-10). Kẻ kiêu ngạo sẽ bị trừ đi, nhưng Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho những người khiêm nhường còn sót lại. Như vậy Giêrusalem được thanh tẩy khỏi tội lỗi và được tha thứ, sẽ ca hát vì vui mừng và không còn sợ hãi nữa!
Chúa là Đấng đã “cất bỏ sự hình phạt ngươi” và khiến kẻ thù nghịch cách xa ngươi” trên thập tự giá (3:15) sẽ ở với họ và chúng ta, vì cớ chúng ta Ngài sẽ ca hát mừng rỡ (3:17 cũng xem EsIs 53:1-12; HeDt 12:2) Ngài sẽ đem dân Ngài trở về quê hương và khôi phục tài sản của họ (SoXp 3:20) Ngài sẽ trị vì trên cao hơn hết và khiến Ysơrarên là một sự khen ngợi và vui mừng, trở thành một ảnh hưởng tuyệt vời trong cả đất (3:20). Thật là một niềm hy vọng lớn!
22. So sánh những câu kết quả của Sôphôni với các câu kết của sáu tiên tri chúng ta đã học.
a. Có bao nhiêu tiên tri kết thúc với sự chiến thắng, vui mừng, và sự vinh hiển cho dân Chúa?
b. Đức Chúa Trời thêm gì vào hình ảnh trong sứ điệp của Ngài qua Sôphôni.

ĐỨC CHÚA TRỜI MẶC KHẢI QUA SÔPHÔNI
23. Ôn lại biểu đồ mẫu trong Bài 2 (Khung 2.7) rồi hoàn tất biểu đồ nầy cho sách Sôphôni (Khung 8.7) theo khuôn mẫu.

Sách Sôphôni ích lợi cho chúng ta trong đời sống cũng như chức vụ hầu việc của mình. Chúng ta có thể dùng nó để lên án tội lỗi, đưa con người đến sự cứu rỗi, và chuẩn bị họ cho sự trở lại và sự trị vì của Chúa Cứu Thế. Bằng cách ứng dụng các bài học nầy cho đời sống chính mình, chúng ta có thể khích lệ gây dựng chính mình và người khác.

Bài Tập Tự Trắc Nghiệm

CÂU ĐÚNG SAI . Viết chữ Đ vào khoảng trống trước câu nào ĐÚNG. Viết chữ S nếu là câu SAI.
…1 Ý nghĩa của tên Sôphôni phù hợp với một người được sinh ra trong đời trị vì của Manase.
…2 Việc giảng dạy của Sôphôni có lẽ ở vào đầu đời trị vì của Manase.
…3 Manase là một ông vua thờ hình tượng và gian ác từ đầu cho đến cuối đời trị vì của ông ta.
…4 Một đặc điểm độc đáo của sách Sôphôni là bảng gia phả được chép về tác giả, nối kết ông với Vua Êxêchia.
…5 Vào lúc có các cuộc cải cách của Giôsia, Asyri đang trở nên mạnh hơn thành một cường quốc của thế giới còn Babylôn thì đang suy yếu.
…6 Cuộc cải cách tôn giáo triệt để nhất trong lịch sử Giuđa đã xảy ra dưới thời Giôsia.
…7 Lời tiên tri của Sôphôni gồm ba phần: sự phán xét chung cho mọi người; Ngày của Đức Giêhôva và một dân sót được cứu chuộc.
…8 Tất cả ba phần của lời tiên tri đều có một sự ứng nghiệm bao gồm nhiều phần.
…9 Ngày của Đức Giêhôva ám chỉ một thời điểm có cả sự đoán phạt lẫn sự ban phước.
…10 Đối với nước Giuđa vào thời của Sôphôni, Ngày của Đức Giêhôva đã gần và sẽ được thực hiện qua đội quân Babylôn.
…11 Giuđa đã vi phạm mọi luật lệ của Đức Chúa Trời trừ một điều chống lại sự thờ hình tượng.
…12 Giôsia đã nỗ lực để chấm dứt việc thờ hình tượng mà không hủy diệt các vật thờ có liên quan với sự thờ hình tượng.
…13 Những biến cố trong Ngày của Đức Giêhôva được Sôphôni mô tả rất giống với các biến cố của Cơn Đại Nạn được mô tả trong Khảihuyền.
…14 Giôsia đã dẹp bỏ các thầy cả ngoại giáo, các đồng bóng và thầy bói nhưng không một ai bị giết cả.
…15 “Những kẻ thề nguyện giả dối” được Sôphôni nhắc đến đã thờ tạo vật của Đức Chúa Trời thay vì thờ Đấng Tạo Hóa.
…16 Các dân Môáp và Ammôn đã nhận cùng một sự đoán phạt như Giuđa.
…17 Một dân sót gồm những người trung tín sẽ được để dành lại trong mỗi thời điểm có sự đoán phạt của Đức Chúa Trời.
…18 Đức Chúa Trời đã phải dẫn sự đoán phạt đến nghịch cùng Giuđa vì cớ họ đã bội giao ước Lời Ngài bằng tội thờ hình tượng.
…19 Những sự đoán phạt của Đức Chúa Trời nghịch cùng các dân tộc trong lịch sử khẳng định Lời Ngài là thật và tất cả những lời tiên tri của Ngài đều sẽ được ứng nghiệm.
…20 Dân sót sẽ được cứu vào cuối các thời đại sẽ chỉ đến từ Giêrusalem.

Giải Đáp Các Câu Hỏi Của Bài Học

  1. Lời mô tả của nó trong 1:1-4 ứng dụng cho sự đoán phạt của Đức Giêhôva trên Giuđa khi nó bị Babylôn chinh phục và việc phu tù sang Babylôn xảy ra tiếp theo đó.
    1. Hailey nói rằng dường như Sôphôni không được gây ấn tượng bởi các cuộc cải cách của Giôsia.
    13. Câu trả lời của bạn. Điều nầy có vẻ rất khớp. Khảihuyền cho nhiều chi tiết hơn về những gì Sôphôni đã nhìn thấy một cách chung chung.
    2. Không, rõ ràng là từ các niên đại ấy có những cuộc cải chánh theo sau sứ điệp của Sôphôni.
    14. Tôi xin nói chính là sự thờ hình tượng – việc thờ các tà thần
    3 d) Được sinh ra vào lúc Manase giết nhiều người vô tội.
    15 a Tất cả những điều đó.
    b Họ tự mãn (dửng dưng) và cho rằng Đức Chúa Trời sẽ chẳng làm chi về những
    việc như thế.
    c Đức Chúa Trời giận dữ và ghen vì đây là dân giao ước của Ngài là dân Ngài
    đã đem ra khỏi tình trạng nô lệ, song họ đã xây bỏ Ngài mà hướng về các tà
    thần.
    4. Vua nầy là ông tổ của Sôphôni.
    16 c) Nó hẳn đã có một vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị dân sự cho việc làm mới lại giao ước và phá diệt các hình tượng.
    5. a, c, e, f và g là những câu trả lời đúng.
    17 a 2) Những kẻ thề nguyện giả dối.
    b 3) Những kẻ cứ tái phạm tội.
    c 1) Những kẻ thờ các ngôi sao.
    6. Đế quốc Asyri đang suy yếu, còn Babylôn ngày càng hùng mạnh hơn.
    18. Nếu có điều hy vọng nào, thì điều đó phải được tìm thấy trong sự công bình và sự hạ mình hay nhu mì; để rồi dân sự có thể được trú ẩn trong ngày thạnh nộ của Đức Giêhôva.
    7 c) Michê.
    21 a 3) Các tiên tri.
    b 4) Các thầy tế lễ.
    c 5) Hết thảy dân chúng.
    d 1) Các quan trưởng.
    e 3) Các tiên tri.
    f 4) Các thầy tế lễ.
    g 2) Các quan xét.
    h 5) Hết thảy dân chúng.
    i 5) Hết thảy dân chúng.
    8 a) Chứng minh dòng dõi nhà vua của ông.
    20. Sự áp bức, sự loạn nghịch, sự ô uế.
    9. Cả ba đều có một sự ứng nghiệm nhiều phần.
    19. Câu trả lời của bạn có thể khác với của tôi. Tôi xin nói rằng
    a. Chỉ bởi quyền năng của Đức Thánh Linh mà Sôphôni và Amốt có thể bảo trước điều sẽ xảy ra khi Đức Chúa Trời phán xét các dân.
    b. Philitin, Môáp, Ammôn, Cúc (Êthiôpi), và Asyri đều đã bị phán xét và hình phạt vì cớ tội trọng của họ, bao gồm tội kiêu ngạo, hung bạo và xử tệ với dân sự Chúa.
    c. Hết thảy các dân nầy đều bị lật đổ, bị hủy diệt và bị Babylôn chinh phục Đức Chúa Trời sẽ thi hành sự đoán phạt của Ngài trên các kẻ thù nghịch Ngài.
    10. Sự làm mới lại đất bằng lửa.
    22 a Tất cả trừ Giôna.
    b Một sự nhấn mạnh về sự vui mừng của dân sự Đức Chúa Trời niềm vui của
    Chúa nơi dân Ngài. Cũng có một sự nhấn mạnh về sự giải phóng khỏi tội lỗi.
    11. Mục thứ 12, 13 và 14.
    23. Các câu trả lời của bạn phải giống với phần giải đáp trong biểu đồ sau đây: